Sahih al-Bukhari، حدیث 4625
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً ـ ثُمَّ قَالَ ـ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ ـ ثُمَّ قَالَ ـ أَلاَ وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلاَئِقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ، أَلاَ وَإِنَّهُ يُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ، فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُصَيْحَابِي. فَيُقَالُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ. فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ} فَيُقَالُ إِنَّ هَؤُلاَءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ ".
ابوالولید برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، مغیره بن نعمان به ما خبر داد و گفت: از سعید بن جبیر شنیدم که از ابن عباس رضی الله عنهما روایت میکرد و گفت: رسول خدا ﷺ خطبه خواندند و فرمودند:
«ای مردم! همانا شما در پیشگاه الله پابرهنه، برهنه و ختنهنشده محشور خواهید شد.» سپس این آیه را تلاوت کردند: {همانگونه که نخستین بار آفرینش را آغاز کردیم، آن را بازمیگردانیم؛ وعدهای است بر عهده ما که قطعاً انجامدهنده آن هستیم} تا پایان آیه. آنگاه فرمودند: «آگاه باشید که نخستین کسی که در روز قیامت لباس پوشانده میشود، ابراهیم است. آگاه باشید که مردانی از امت من آورده میشوند و آنان را به سوی چپ (دوزخ) میبرند. پس میگویم: 'پروردگارا! اینان یاران من هستند!' گفته میشود: 'تو نمیدانی که پس از تو چه بدعتهایی نهادند.' آنگاه میگویم چنانکه بنده صالح گفت: {و تا زمانی که در میان آنان بودم بر ایشان گواه بودم، اما چون مرا وفات دادی، تو خود نگهبان ایشان بودی}. سپس گفته میشود: 'اینان از زمانی که تو آنان را ترک کردی، پیوسته مرتد بودهاند.'
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
همه برهنه و پابرهنه برانگیخته میشوند و پس از آن به حسابشان رسیدگی میشود.
مردم همانگونه که در آغاز آفریده شدهاند، بدون ختنه برانگیخته میشوند.
تصویری از مردمی است که برای حسابرسی و مجازات برده میشوند.
آنان پس از درگذشت پیامبر ﷺ از راهنمایی او روی گرداندند و بر این کار پافشاری کردند.
دانشمندان کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح میدهند که مردم در روز قیامت بدون داراییهای دنیوی و جایگاه ظاهری گرد آورده میشوند. ذکر ابراهیم بهعنوان نخستین کسی که لباس پوشانده میشود، نشاندهندهٔ جایگاه ویژهٔ اوست. صحنهٔ بردهشدن برخی مردم هشدار میدهد که نام امت یا نزدیکی به پیامبر ﷺ مصونیت نمیآورد؛ آنچه تعیینکننده است، وفاداری به خداوند و راهنمایی اوست. سخن دربارهٔ بندهٔ شایسته به عیسی ﷺ اشاره دارد و تأکید میکند که خداوند پس از درگذشت هر پیامبر، بهطور کامل مراقب امت اوست.
- با سنجیدن روزانهٔ اعمال و توبه، خود را برای حسابرسی آماده کن.
- حتی هنگامی که دیگران از راه منحرف میشوند، استوار از راهنمایی پیامبر ﷺ پیروی کن.
- تبار یا عضویت در یک گروه نباید مایهٔ آسودگی خاطرت شود؛ ایمان و کارهای نیک نیازمند مراقبت همیشگیاند.
این روایت از همان سیاق، شرح گردآمدن مردم و رویدادهای روز قیامت را کاملتر میکند.
Sahih al-Bukhari · #4627 (Sahih)این روایت با نقل سخنان عیسی دربارهٔ گواهی او و مراقبت خداوند از امت او پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #4476 (Sahih)این حدیث شرح میدهد که مؤمنان در آن روز گرد هم میآیند و در پی کسی میگردند تا برایشان شفاعت کند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.