تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4665

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَكَانَ بَيْنَهُمَا شَىْءٌ فَغَدَوْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَتُرِيدُ أَنْ تُقَاتِلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَتُحِلُّ حَرَمَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ مَعَاذَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ ابْنَ الزُّبَيْرِ وَبَنِي أُمَيَّةَ مُحِلِّينَ، وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُحِلُّهُ أَبَدًا‏.‏ قَالَ قَالَ النَّاسُ بَايِعْ لاِبْنِ الزُّبَيْرِ‏.‏ فَقُلْتُ وَأَيْنَ بِهَذَا الأَمْرِ عَنْهُ أَمَّا أَبُوهُ فَحَوَارِيُّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ الزُّبَيْرَ، وَأَمَّا جَدُّهُ فَصَاحِبُ الْغَارِ، يُرِيدُ أَبَا بَكْرٍ، وَأُمُّهُ فَذَاتُ النِّطَاقِ، يُرِيدُ أَسْمَاءَ، وَأَمَّا خَالَتُهُ فَأُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، يُرِيدُ عَائِشَةَ، وَأَمَّا عَمَّتُهُ فَزَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ خَدِيجَةَ، وَأَمَّا عَمَّةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَدَّتُهُ، يُرِيدُ صَفِيَّةَ، ثُمَّ عَفِيفٌ فِي الإِسْلاَمِ، قَارِئٌ لِلْقُرْآنِ‏.‏ وَاللَّهِ إِنْ وَصَلُونِي وَصَلُونِي مِنْ قَرِيبٍ، وَإِنْ رَبُّونِي رَبَّنِي أَكْفَاءٌ كِرَامٌ، فَآثَرَ التُّوَيْتَاتِ وَالأُسَامَاتِ وَالْحُمَيْدَاتِ، يُرِيدُ أَبْطُنًا مِنْ بَنِي أَسَدٍ بَنِي تُوَيْتٍ وَبَنِي أُسَامَةَ وَبَنِي أَسَدٍ، إِنَّ ابْنَ أَبِي الْعَاصِ بَرَزَ يَمْشِي الْقُدَمِيَّةَ، يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ، وَإِنَّهُ لَوَّى ذَنَبَهُ، يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد به من حدیث کرد و گفت: یحیی بن معین به من حدیث کرد، حجاج به ما حدیث کرد، ابن جریج گفت: ابن ابی ملیکه گفت که میان آن دو (ابن عباس و ابن زبیر) اختلافی پیش آمد، پس بامدادان نزد ابن عباس رفتم و گفتم:

«آیا می‌خواهی با ابن زبیر بجنگی و بدین وسیله حرام الله را حلال گردانی؟» فرمود: «پناه بر خدا! همانا خداوند مقدر کرده است که ابن زبیر و بنی‌امیه حریم را حلال کنند (و در آن بجنگند)، اما به خدا سوگند، من هرگز آن را حلال نخواهم کرد.» سپس افزود: «مردم به من گفتند که با ابن زبیر بیعت کن. گفتم: چگونه می‌توان از حق او در این امر چشم پوشید؟ پدرش حواری پیامبر ﷺ بود (منظور زبیر است)، جد مادری‌اش یار غار بود (منظور ابوبکر است)، مادرش ذات‌النطاق بود (منظور اسما است)، خاله‌اش ام‌المؤمنین بود (منظور عایشه است)، عمه‌اش همسر پیامبر ﷺ بود (منظور خدیجه است) و عمه پیامبر ﷺ جدّه او بود (منظور صفیه است). افزون بر این، او در اسلام عفیف و پاکدامن و قاری قرآن است. به خدا سوگند! اگر مرا پیوند دهند، خویشاوندان نزدیک من هستند و اگر بر من حکومت کنند، آنان کفو و کریم هستند. سپس من تویتات، اسامات و حمیدات (قبایلی از بنی‌اسد شامل بنی‌تویت، بنی‌اسامه و بنی‌اسد) را برگزیدم. همانا ابن ابی‌العاص (یعنی عبدالملک بن مروان) پیشی گرفته و جلو افتاده است، و دمش را پیچانده است (کنایه از اینکه ابن زبیر را ناتوان ساخته است).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن‌عباس نپذیرفت با جنگیدن، حرمت حرم مکه را زیر پا بگذارد.

توضیح واژه‌های دشوار
حرم

محدودهٔ مقدس مکه که از حرمت و حفاظت ویژه برخوردار است.

ذات‌النطاقین

لقب اسماء بنت ابی‌بکر که با یاری او در جریان هجرت پیوند دارد.

بیعت

تعهدی رسمی و مؤکد برای حمایت و فرمان‌برداری از یک رهبر.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از سخنان ابن‌عباس چنین برداشت می‌کنند که نباید حرم مکه را به میدان جنگ تبدیل کرد و رقابت سیاسی دلیلی برای نادیده‌گرفتن حرمت آن نیست. این روایت همچنین ارزیابی ابن‌عباس از نسب و پرهیزگاری ابن‌زبیر را نقل می‌کند، اما نسب را به‌تنهایی دلیل شایستگی رهبری نمی‌داند. عالمان این‌گونه سخنان را در بستر تاریخی‌شان بررسی می‌کنند و میان آن‌ها و حکمی کلی دربارهٔ هر بیعت یا درگیری سیاسی تفاوت می‌گذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اجازه نده اختلاف‌های سیاسی تو را به به‌خطرانداختن مکان‌های مقدس یا افراد بی‌گناه بکشاند.
  2. رهبران را تنها بر پایهٔ نسب نسنج؛ ایمان، دانش و کردارشان را نیز در نظر بگیر.
  3. در برابر عادی‌سازی خشونت موضع بگیر، حتی اگر اطرافیانت آن را مجاز جلوه دهند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.