Sahih al-Bukhari، حدیث 4666
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، دَخَلْنَا عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَلاَ تَعْجَبُونَ لاِبْنِ الزُّبَيْرِ قَامَ فِي أَمْرِهِ هَذَا فَقُلْتُ لأُحَاسِبَنَّ نَفْسِي لَهُ مَا حَاسَبْتُهَا لأَبِي بَكْرٍ وَلاَ لِعُمَرَ، وَلَهُمَا كَانَا أَوْلَى بِكُلِّ خَيْرٍ مِنْهُ، وَقُلْتُ ابْنُ عَمَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَابْنُ الزُّبَيْرِ، وَابْنُ أَبِي بَكْرٍ، وَابْنُ أَخِي خَدِيجَةَ، وَابْنُ أُخْتِ عَائِشَةَ فَإِذَا هُوَ يَتَعَلَّى عَنِّي وَلاَ يُرِيدُ ذَلِكَ فَقُلْتُ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنِّي أَعْرِضُ هَذَا مِنْ نَفْسِي، فَيَدَعُهُ، وَمَا أُرَاهُ يُرِيدُ خَيْرًا، وَإِنْ كَانَ لاَ بُدَّ لأَنْ يَرُبَّنِي بَنُو عَمِّي أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ يَرُبَّنِي غَيْرُهُمْ.
محمد بن عبید بن میمون برای ما حدیث کرد، عیسی بن یونس برای ما حدیث کرد، از عمر بن سعید، که گفت: ابن ابی ملیکه به من خبر داد: بر ابن عباس وارد شدیم، پس او فرمود:
«آیا از کار ابن زبیر که در این امر خلافت برخاسته است، شگفتزده نمیشوید؟» من (در دل خود) گفتم: «من او را یاری خواهم کرد و از خوبیهایش سخن خواهم گفت، چنانکه حتی برای ابوبکر و عمر نیز چنین نکردم، با آنکه آن دو سزاوارتر به هر خیری نسبت به او بودند.» گفتم: «او پسر عمهٔ پیامبر ﷺ، پسر زبیر، نوهٔ ابوبکر، پسر برادر خدیجه و پسر خواهر عایشه است.» اما دیدم که او خود را برتر از من میپندارد و نمیخواهد مرا از یاران نزدیک خود قرار دهد. پس گفتم: «هرگز گمان نمیکردم که پیشنهاد حمایت مرا رد کند، و به نظر نمیرسد که خیر مرا بخواهد؛ بنابراین اگر ناگزیر پسران عمویم حاکم بر من شوند، حکومت آنان بر من محبوبتر از حکومت دیگران است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیوندهای خانوادگی ابنعباس و پیشنهاد حمایتش، انتخاب ابنزبیر را تعیین نکرد.
منظور بهدستگرفتن خلافت است.
نگرشی که در آن شخص خود را بالاتر از دیگری میبیند.
ابنعباس در اینجا به ابنزبیر و خویشاوندان او اشاره میکند.
این روایت از اختلافی سیاسی و ناامیدی شخصی سخن میگوید، اما قاعدهای کلی دربارهٔ اینکه چه کسی حق رهبری دارد تعیین نمیکند. پیوندهای خانوادگی یادشده توضیح میدهند که چرا ابن ابیملیکه میخواست حمایت خود را پیشنهاد کند؛ نسب و خویشاوندی بهتنهایی شایستگی حکومتکردن را ثابت نمیکنند. ازاینرو، عالمان تأکید میکنند که رهبری با عدالت و مسئولیتپذیری پیوند دارد و باید گلایههای شخصی را با دقت از داوریهای عمومی جدا کرد.
- رهبران را بر پایهٔ کردار و مسئولیتپذیریشان بسنجید، نه فقط بر اساس نسب یا پیوندهای خانوادگی.
- با صداقت حمایت خود را پیشنهاد کنید، اما بپذیرید که دیگری ممکن است آن را رد کند.
- اگر ناامیدی شخصی در میان است، داوری عادلانه را با ترجیح شخصی یکی نگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.