تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4670

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ يُكَفِّنُ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ رَبُّكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ ‏{‏اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لاَ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً‏}‏ وَسَأَزِيدُهُ عَلَى السَّبْعِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلاَ تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ‏}‏‏.‏

ترجمه

عبید بن اسماعیل از ابواسامه، او از عبیدالله، او از نافع و او از ابن عمر رضی الله عنهما روایت کرده است که گفت: هنگامی که عبدالله بن اُبی از دنیا رفت، فرزندش عبدالله بن عبدالله نزد رسول خدا ﷺ آمد و از ایشان درخواست کرد که پیراهن خود را به او بدهند تا پدرش را در آن کفن کند. پیامبر ﷺ پیراهن را به او دادند. سپس او از پیامبر ﷺ خواست که بر پدرش نماز جنازه بخوانند. رسول خدا ﷺ برای خواندن نماز برخاستند، اما عمر نیز برخاست و لباس رسول خدا ﷺ را گرفت و عرض کرد:

«ای رسول خدا! آیا بر او نماز می‌خوانید در حالی که پروردگارتان شما را از نماز خواندن بر او نهی کرده است؟» رسول خدا ﷺ فرمودند: «خداوند مرا مخیر ساخته و فرموده است: (چه) برای آنان آمرزش بخواهی یا برای آنان آمرزش نخواهی؛ اگر هفتاد بار هم برای آنان آمرزش بخواهی... (۹:۸۰)، و من بیش از هفتاد بار برای او آمرزش خواهم خواست.» عمر گفت: «او قطعاً یک منافق است!» با این حال، رسول خدا ﷺ بر او نماز جنازه خواندند. سپس خداوند این آیه را نازل فرمود: «و هرگز بر هیچ‌یک از آنان که مرد نماز مخوان و بر سر قبرش نیز نایست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در نماز برای یک منافق، از وحیِ نازل‌شده تا آن زمان پیروی کرد.

پیشینه و سبب بیان

پسر عبدالله بن اُبیّ از پیامبر ﷺ پیراهنی خواست و درخواست کرد که برای پدرش نماز میت بخواند. عمر با این کار مخالفت کرد و به هشدار آیهٔ ۸۰ سورهٔ توبه اشاره کرد. پیامبر ﷺ نماز را خواند و پس از آن آیهٔ ۸۴ سورهٔ توبه نازل شد که نماز خواندن برای منافقانِ درگذشته و ایستادن بر قبرشان را منع می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز میت

نمازی که مسلمانان برای فرد مسلمانِ درگذشته می‌خوانند.

منافق

کسی که در ظاهر ایمان نشان می‌دهد، اما در باطن کافر است.

آیهٔ ۸۰ سورهٔ توبه

آیه‌ای که می‌گوید آمرزش‌خواهی برای آنان یا ترک آن تفاوتی ندارد، حتی اگر هفتاد بار انجام شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که پیامبر ﷺ در ابتدا آیهٔ ۸۰ سورهٔ توبه را چنین برداشت کرد که آمرزش‌خواهی جایز است، درحالی‌که عمر بر شدت نفاق عبدالله بن اُبیّ تأکید می‌کرد. سپس آیهٔ ۸۴ سورهٔ توبه، منع روشنِ خواندن نماز میت برای منافقانِ درگذشته یا ایستادن بر قبرشان را بیان کرد. این رویداد نشان می‌دهد که وحیِ بعدی می‌تواند حکمی پیشین را روشن یا جایگزین کند؛ این ماجرا اجازه‌ای کلی برای نماز خواندن بر منافقانِ شناخته‌شده نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. رفتارت را بر پایهٔ وحیِ روشن قرار بده و هرگاه متنی توضیح بیشتری یافت، برداشتت را اصلاح کن.
  2. در اختلاف‌نظرها احترام را حفظ کن؛ عمر بر پایهٔ برداشت خود از وحی با پیامبر ﷺ سخن گفت.
  3. میان قواعد کلی و شرایط خاص تفاوت بگذار؛ این رویداد را مجوزی برای تغییر خودسرانهٔ احکام دینی ندان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.