تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4672

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يُكَفِّنَهُ فِيهِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي عَلَيْهِ، فَأَخَذَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِثَوْبِهِ فَقَالَ تُصَلِّي عَلَيْهِ وَهْوَ مُنَافِقٌ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تَسْتَغْفِرَ لَهُمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ أَوْ أَخْبَرَنِي فَقَالَ ‏{‏اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لاَ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‏}‏ فَقَالَ سَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلاَ تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏

ترجمه

ابراهیم بن منذر برایم حدیث کرد، انس بن عیاض برایمان حدیث کرد، از عبیدالله، از نافع، از ابن عمر رضی الله عنهما که گفت: چون عبدالله بن اُبی درگذشت، پسرش عبدالله بن عبدالله نزد رسول الله ﷺ آمد. پیامبر ﷺ پیراهن خود را به او داد و فرمان داد تا پدرش را در آن کفن کند. سپس برخاست تا بر او نماز جنازه بخواند، اما عمر بن خطاب لباس ایشان را گرفت و گفت:

«آیا بر کسی نماز می‌خوانی که منافق است، در حالی که خدا تو را از طلب آمرزش برای آنان نهی کرده است؟» پیامبر ﷺ فرمود: «خداوند مرا مخیر ساخت یا به من خبر داد که: {چه برایشان آمرزش بخواهی و چه آمرزش نخواهی، اگر هفتاد بار هم برایشان آمرزش بخواهی، خداوند هرگز آنان را نخواهد بخشید}.» سپس فرمود: «من بیش از هفتاد بار برایش آمرزش خواهم خواست.» راوی گوید: پس رسول الله ﷺ بر او نماز خواند و ما نیز همراه ایشان نماز خواندیم. آنگاه خداوند این آیه را نازل فرمود: {و هرگز بر هیچ یک از آنان که مردند نماز مخوان و بر سر قبرشان نیز مایست؛ زیرا آنان به خدا و رسولش کفر ورزیدند و در حال فسق و نافرمانی مردند}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در آغاز برای ابن اُبَی نماز خواند، سپس وحی این کار را منع کرد.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که عبدالله بن اُبَی، که به دورویی شناخته می‌شد، درگذشت، پسرش از پیامبر ﷺ برای مراسم تدفین او کمک خواست. پیامبر ﷺ پیراهن خود را به او داد و برخاست تا نماز میت بخواند. عمر بن خطاب به هشدار آیهٔ ۸۰ سورهٔ توبه اشاره کرد. سپس آیهٔ ۸۴ سورهٔ توبه نازل شد که نماز میت برای چنین درگذشتگانی را ممنوع می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
منافق

کسی که در ظاهر ایمان نشان می‌دهد، اما در باطن ایمان را انکار می‌کند.

نماز میت

نمازی که مسلمانان برای فرد مسلمانِ درگذشته می‌خوانند.

پوشاندن با پیراهن

پوشاندن بدن با لباسی به‌عنوان بخشی از مراسم تدفین.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که پیامبر ﷺ در آغاز آیهٔ ۸۰ سورهٔ توبه را به‌گونه‌ای فهمید که انتخاب را ممکن می‌دانست؛ زیرا آیه امکان آمرزش را نفی می‌کرد، اما صریحاً نماز خواندن را منع نمی‌کرد. عمر هشدار آیه را به‌درستی دریافت کرد؛ و هنگامی که آیهٔ ۸۴ سورهٔ توبه به‌صراحت نازل شد، نماز میت برای کسی که در حال کفر از دنیا رفته بود ممنوع شد. مذاهب فقهی از این ماجرا نتیجه می‌گیرند که برای کسی که کفر او هنگام مرگ قطعی است، طلب آمرزش نمی‌شود. این واقعه همچنین نشان می‌دهد که داوری دربارهٔ فردی درگذشته باید بر وحی و دلیل استوار باشد، نه بر دشمنی شخصی.

درس‌هایی برای امروز
  1. دلسوزی و احترام به بازماندگان را با پیروی از دستورهای روشن الهی همراه کنید.
  2. هشدارهای وحی را جدی بگیرید و هرگاه فرمان یا نهی صریحی روشن شد، به آن عمل کنید.
  3. از داوری قطعی دربارهٔ وضعیت درونی افراد بپرهیزید و احکام دینی را بر دانش معتبر استوار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.