تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4673

روایت‌شده توسط Ka'b ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ka'b ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ تَبُوكَ، وَاللَّهِ، مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ نِعْمَةٍ بَعْدَ إِذْ هَدَانِي أَعْظَمَ مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ أَكُونَ كَذَبْتُهُ فَأَهْلِكَ كَمَا هَلَكَ الَّذِينَ كَذَبُوا حِينَ أُنْزِلَ الْوَحْىُ ‏{‏سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ‏}‏ إِلَى ‏{‏الْفَاسِقِينَ‏}‏‏.‏

ترجمه

یحیی به ما حدیث کرد، لیث به ما حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از عبدالرحمن بن عبدالله، که عبدالله بن کعب بن مالک گفت: شنیدم کعب بن مالک هنگامی که از غزوه تبوک جا ماند، فرمود:

«به خدا سوگند! پس از آنکه الله مرا به اسلام هدایت فرمود، هیچ نعمتی بزرگ‌تر از توفیق راستگویی با رسول الله ﷺ بر من ارزانی نداشته است. اگر بر ایشان دروغ می‌گفتم، همچون کسانی که هنگام نزول وحی دروغ گفتند، هلاک می‌شدم: {چون نزد آنان بازگردید، برای شما به الله سوگند یاد خواهند کرد...} تا {...فاسقان.}»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کعب بن مالک دریافت که پس از کوتاهی‌اش در تبوک، راست‌گویی راه نجات است.

پیشینه و سبب بیان

کعب بن مالک از همراهی با لشکرکشی تبوک بازماند. هنگامی که نزد پیامبر ﷺ پاسخ‌گو شد، به‌جای ساختن بهانه، راست گفت. آیاتی که نقل شده‌اند، دربارهٔ دروغ‌گویانی‌اند که پس از بازگشت از لشکرکشی سوگند خوردند تا رفتار خود را توجیه کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
راست‌گویی

صادقانه سخن گفتن، حتی زمانی که حقیقت ممکن است پیامدهای ناخوشایندی داشته باشد.

وحی

پیامی که الله بر پیامبر ﷺ نازل کرد.

تبهکاران

کسانی که آگاهانه نافرمانی و دورویی می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که راست‌گویی صادقانه راهی برای توبه و نجات است، در حالی که دروغ، گناه را بر گناه می‌افزاید. این بخش صداقت کعب را می‌ستاید، اما روشن می‌کند که کوتاهی او در تبوک همچنان جدی بود و به توبه نیاز داشت. چهار مذهب فقهی اهل سنت بر اهمیت راست‌گویی تأکید دارند؛ این روایت به‌تنهایی حکمی فقهیِ متفاوت ایجاد نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقتی باید به اشتباهی اعتراف کنی، حتی اگر دشوار باشد، حقیقت را بگو.
  2. توبه را بهانه‌ای برای گریز از پیامدها قرار نده؛ آن را آغاز اصلاح بدان.
  3. در برخورد با دیگران صادق باش و از الله بخواه که تو را بر این راه پایدار بدارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.