Sahih al-Bukhari، حدیث 4698
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَبِي أُسَامَةَ
- 3عُبَيْدِ اللَّهِ
- 4نَافِعٍ
- 5ابْنِ عُمَرَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَخْبِرُونِي بِشَجَرَةٍ تُشْبِهُ أَوْ كَالرَّجُلِ الْمُسْلِمِ لاَ يَتَحَاتُّ وَرَقُهَا وَلاَ وَلاَ وَلاَ، تُؤْتِي أُكْلَهَا كُلَّ حِينٍ ". قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ، وَرَأَيْتُ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ لاَ يَتَكَلَّمَانِ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ، فَلَمَّا لَمْ يَقُولُوا شَيْئًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هِيَ النَّخْلَةُ ". فَلَمَّا قُمْنَا قُلْتُ لِعُمَرَ يَا أَبَتَاهُ وَاللَّهِ لَقَدْ كَانَ وَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَكَلَّمَ قَالَ لَمْ أَرَكُمْ تَكَلَّمُونَ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ أَوْ أَقُولَ شَيْئًا. قَالَ عُمَرُ لأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا.
عبید بن اسماعیل از ابواسامه، او از عبیدالله، او از نافع و او از ابن عمر رضی الله عنهما روایت کرده است که گفت: نزد رسول خدا ﷺ بودیم که ایشان فرمودند:
«به من از درختی خبر دهید که مانند مرد مسلمان باشد؛ برگهایش نریزد، و نه، و نه، و نه، و همواره میوهاش را بدهد.» ابن عمر گفت: در دلم گذشت که آن درخت، نخل است، اما دیدم ابوبکر و عمر سخنی نمیگویند، لذا از سخن گفتن کراهت داشتم. چون آنان چیزی نگفتند، رسول خدا ﷺ فرمودند: «آن نخل است.» سپس چون برخاستیم، به عمر گفتم: «ای پدرم! به خدا سوگند، در دلم گذشته بود که آن نخل است.» او پرسید: «چه چیز مانع تو شد که سخن بگویی؟» گفتم: «دیدم شما سخن نمیگویید، پس از حرف زدن یا گفتن چیزی کراهت داشتم.» آنگاه عمر فرمود: «اگر آن را گفته بودی، برایم محبوبتر از فلان و فلان چیز بود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
درخت خرما نماد مسلمان استواری است که پیوسته خیر و نیکی به بار میآورد.
درختی که میوههای مغذی میدهد و در تمام سال سبز میماند.
کنایه از خیر و سودی است که مؤمن پیوسته به بار میآورد.
عالمان این تشبیه را تصویری از مؤمن میدانند: ایمان و اخلاق نیک او استوار میماند و گفتار و کردارش به دیگران سود میرساند. ابن حجر همچنین به اهمیت سخن گفتن بهجا اشاره میکند: ابن عمر پاسخ را میدانست، اما از احترام به بزرگترهای حاضر سکوت کرد. عمر روشن ساخت که در چنین فرصتی آموزشی، پاسخ درست دادن ارزشمند است. بنابراین، روایت هم احترام را میآموزد و هم به اشتراک گذاشتن دانش را در زمان مناسب.
- بگذار ایمان تو در رفتار قابل اعتماد و یاریای که پیوسته به سود دیگران است، آشکار شود.
- در حلقه درس، همراهی کن و هرگاه فرصت مناسب بود، پاسخ درست را با احترام در میان بگذار.
- به جوانان فرصت بده دانش خود را نشان دهند و با مهربانی آنها را به مشارکت تشویق کن.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.