تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4722

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى ‏{‏وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا‏}‏ قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ، كَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَهُ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ، وَمَنْ جَاءَ بِهِ، فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ‏}‏ أَىْ بِقِرَاءَتِكَ، فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ، فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ، ‏{‏وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا‏}‏ عَنْ أَصْحَابِكَ فَلاَ تُسْمِعُهُمْ ‏{‏وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً‏}‏‏.‏

ترجمه

یعقوب بن ابراهیم به ما حدیث کرد، هشیم به ما حدیث کرد، ابوبشر به ما حدیث کرد، از سعید بن جبیر، از ابن عباس رضی الله عنهما درباره سخن خدای متعال: {و نمازت را خیلی بلند نخوان و خیلی هم آهسته نخوان} گفت: این آیه زمانی نازل شد که رسول خدا ﷺ در مکه پنهان بودند. هنگامی که با یارانش نماز می‌خواندند، صدایشان را در تلاوت قرآن بلند می‌کردند. چون مشرکان آن را می‌شنیدند، به قرآن، نازل‌کننده آن و آورنده آن دشنام می‌دادند. پس خدای متعال به پیامبرش ﷺ فرمود: {و نمازت را خیلی بلند نخوان} یعنی تلاوتت را چنان بلند نکن که مشرکان بشنوند و به قرآن دشنام دهند؛ {و خیلی هم آهسته نخوان} برای یارانت تا تو را نشنوند؛ {و میان این دو راهی معتدل بجوی}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ قرآن را با صدای شنیدنی تلاوت می‌کرد، اما نه آن‌قدر بلند که مخالفان به قرآن اهانت کنند.

پیشینه و سبب بیان

به گفتهٔ ابن عباس، این آیه زمانی نازل شد که پیامبر ﷺ در مکه پنهانی زندگی می‌کرد. هنگامی که با یارانش نماز می‌خواند و با صدای بلند تلاوت می‌کرد، مشرکان صدای او را می‌شنیدند و به قرآن، الله و فرستاده‌اش ﷺ اهانت می‌کردند. آیه راهی میانه را فرمان داد: نه آن‌قدر بلند بخوان که آنان بشنوند و نه آن‌قدر آهسته که یارانت تلاوت را نشنوند.

توضیح واژه‌های دشوار
صدایت را در نماز بلند مکن

چنان بلند تلاوت نکن که دیگران آن را بشنوند و از آن برای آزار استفاده کنند.

آن را نیز آهسته مکن

چنان آهسته تلاوت نکن که یارانت نتوانند صدایت را بشنوند.

راهی میانه

شدت صدای متناسب، میان تلاوت بلند و نجوا کردن.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، در اینجا توضیح می‌دهند که آیه در آن موقعیت صدایی متعادل را مقرر می‌کرد: یاران باید تلاوت را می‌شنیدند، در حالی که شنوندگان دشمن از آن برای اهانت بهانه نمی‌گرفتند. عالمان تأکید می‌کنند که تفسیر آیه باید شرایط زمان نزول آن را در نظر بگیرد. این گزارش سبب نزول در مکه را شرح می‌دهد؛ اما به‌تنهایی قاعده‌ای کلی مقرر نمی‌کند که همهٔ نمازها باید به یک شیوه با صدای شنیدنی خوانده شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام تلاوت، صدایی انتخاب کن که به حاضران برای گوش‌دادن کمک کند و مزاحمت غیرضروری ایجاد نکند.
  2. هنگام ابراز ایمان، موقعیت را در نظر بگیر و اگر پرهیز از تحریک بی‌مورد به حفظ هدف عبادت کمک می‌کند، از آن بپرهیز.
  3. در اختلاف نظر دربارهٔ کاربرد یک آیه، به توضیح عالمان معتبر مراجعه کن و به زمینهٔ آیه توجه داشته باش.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.