تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4733

روایت‌شده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Khabbab ibn al-Aratt

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كُنْتُ قَيْنًا بِمَكَّةَ، فَعَمِلْتُ لِلْعَاصِي بْنِ وَائِلِ السَّهْمِيِّ سَيْفًا، فَجِئْتُ أَتَقَاضَاهُ فَقَالَ لاَ أُعْطِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ‏.‏ قُلْتُ لاَ أَكْفُرُ بِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُمِيتَكَ اللَّهُ، ثُمَّ يُحْيِيَكَ‏.‏ قَالَ إِذَا أَمَاتَنِي اللَّهُ ثُمَّ بَعَثَنِي، وَلِي مَالٌ وَوَلَدٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا * أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا‏}‏‏.‏ قَالَ مَوْثِقًا‏.‏ لَمْ يَقُلِ الأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ سَيْفًا وَلاَ مَوْثِقًا‏.‏

ترجمه

محمد بن کثیر برای ما حدیث کرد، سفیان به ما خبر داد، از اعمش، از ابوالضحی، از مسروق، از خباب که گفت: من در مکه آهنگر بودم. شمشیری برای عاصی بن وائل سهمی ساختم. وقتی برای مطالبه قیمت آن رفتم، گفت:

«به تو چیزی نمی‌دهم مگر اینکه به محمد کافر شوی.» گفتم: «من به محمد ﷺ کافر نخواهم شد تا اینکه الله تو را بمیراند و سپس دوباره زنده‌ات گرداند.» گفت: «اگر الله مرا بمیراند و سپس برانگیزد، قطعاً مال و فرزندان خواهم داشت.» پس الله این آیه را نازل فرمود: {آیا کسی را دیدی که به آیات ما کفر ورزید و گفت: «حتماً به من مال و فرزندان داده خواهد شد»؟ آیا از غیب آگاه شده یا نزد رحمان عهدی گرفته است؟} او این سخن را با تأکید گفت. در روایت اشجعی از سفیان، واژه‌های «شمشیر» و «با تأکید» ذکر نشده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خَبّاب هنگامی که بدهکارش از او خواست از دینش روی‌گردان شود، استوار ماند.

پیشینه و سبب بیان

خَبّاب در مکه برای عاص بن وائل شمشیری ساخته بود. وقتی دستمزدش را مطالبه کرد، عاص از پرداخت آن خودداری کرد، مگر اینکه خَبّاب پیامبر ﷺ را انکار کند. سخن او دربارهٔ دارایی و فرزندان پس از رستاخیز، زمینه‌ساز آیات نقل‌شده از سورهٔ مریم شد.

توضیح واژه‌های دشوار
آهنگر

پیشه‌وری که فلز را شکل می‌دهد؛ خَبّاب از جمله شمشیر می‌ساخت.

غیب

آنچه از ادراک انسان بیرون است و تنها خداوند به‌طور کامل از آن آگاه است.

عهد

وعده یا تعهدی که کسی به آن استناد می‌کند.

برداشت‌های عالمان

تفسیر آیات سورهٔ مریم، لاف‌زنی عاص را به این پاسخ پیوند می‌دهد که هیچ‌کس بدون آگاهی از غیب یا وعده‌ای از سوی خداوند نمی‌تواند مدعی ثروت آینده شود. دانشمندان همچنین از پاسخ خَبّاب، پایداری در برابر فشار و نپذیرفتن کفر به بهای منفعت دنیوی را برداشت کرده‌اند. این روایت حکم فقهی ویژه‌ای دربارهٔ وصول بدهی مقرر نمی‌کند؛ بلکه از موردی مشخصِ امتناع از پرداخت و تلاش برای بازداشتن خَبّاب از ایمانش سخن می‌گوید.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقتی کسی پرداخت، کار یا منفعتی را به انکار ایمانت مشروط می‌کند، بر ایمان خود پایدار بمان.
  2. به تعهدات مالی خود عمل کن و هرگز از بدهی برای تحت فشار گذاشتن کسی استفاده نکن.
  3. بدون آگاهی و دلیل، دربارهٔ آخرت یا ثروت آینده ادعای قطعی نکن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.