تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4741

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عُمَرُ بْنُ حَفْصٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3الأَعْمَشُ
  4. 4أَبُو صَالِحٍ
  5. 5أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَا آدَمُ‏.‏ يَقُولُ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ، فَيُنَادَى بِصَوْتٍ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُخْرِجَ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ بَعْثًا إِلَى النَّارِ‏.‏ قَالَ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ ـ أُرَاهُ قَالَ ـ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ فَحِينَئِذٍ تَضَعُ الْحَامِلُ حَمْلَهَا وَيَشِيبُ الْوَلِيدُ ‏{‏وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ‏}‏ ‏"‏‏.‏ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ حَتَّى تَغَيَّرَتْ وُجُوهُهُمْ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مِنْ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ، وَمِنْكُمْ وَاحِدٌ، ثُمَّ أَنْتُمْ فِي النَّاسِ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جَنْبِ الثَّوْرِ الأَبْيَضِ، أَوْ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جَنْبِ الثَّوْرِ الأَسْوَدِ، وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏ فَكَبَّرْنَا‏.‏ قَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنِ الأَعْمَشِ ‏{‏تَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى‏}‏ وَقَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ‏.‏ وَقَالَ جَرِيرٌ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ‏{‏سَكْرَى وَمَا هُمْ بِسَكْرَى‏}‏‏.‏

ترجمه

عمر بن حفص برای ما حدیث کرد، گفت: پدرم برای ما حدیث کرد، گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، گفت: ابوصالح از ابوسعید خدری برای ما حدیث کرد که گفت: پیامبر ﷺ فرمودند:

«خداوند عزوجل در روز قیامت می‌فرماید: ای آدم! آدم عرض می‌کند: لبیک ربنا و سعدیک (آماده فرمانبرداری‌ام ای پروردگار ما). سپس با صدایی بلند ندا داده می‌شود: خداوند تو را امر می‌کند که از ذریه‌ات گروهی را به سوی آتش جهنم خارج کنی. آدم عرض می‌کند: ای پروردگارا! گروه دوزخیان چه کسانی هستند؟ خداوند می‌فرماید: از هر هزار نفر — گمان کنم فرمودند — نهصد و نود و نه نفر. در آن هنگام زنان باردار جنین خود را سقط می‌کنند و کودکان مویشان سفید می‌شود؛ {و مردم را مست می‌بینی در حالی که مست نیستند، ولی عذاب خداوند سخت است}. این سخن بر مردم بسیار گران آمد تا جایی که چهره‌هایشان تغییر کرد. آنگاه پیامبر ﷺ فرمودند: نهصد و نود و نه نفر از یأجوج و مأجوج خواهند بود و تنها یک نفر از شما. سپس شما در میان مردم مانند مویی سیاه در پهلوی گاوی سفید، یا مویی سفید در پهلوی گاوی سیاه هستید. و من امیدوارم که شما یک‌چهارم اهل بهشت باشید.» ما الله اکبر گفتیم. سپس فرمودند: «یک‌سوم اهل بهشت.» باز هم الله اکبر گفتیم. سپس فرمودند: «نیمی از اهل بهشت.» پس ما الله اکبر گفتیم. ابواسامه از اعمش نقل کرده که آیه {تَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى} را خواند و گفت: از هر هزار نفر نهصد و نود و نه نفر. اما جریر، عیسی بن یونس و ابومعاویه {سَكْرَى وَمَا هُمْ بِسَكْرَى} خوانده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عظمت هول قیامت با امید به رحمت الله همراه است.

توضیح واژه‌های دشوار
لبیک و سعدیک

عبارتی برای اظهار فرمان‌برداری: پاسخ می‌دهم و آماده‌ام فرمان تو را انجام دهم.

یأجوج و مأجوج

اقوامی که در روایات اسلامی از آنان یاد شده و در رویدادهای مربوط به پایان زمان نقش مهمی دارند.

گروه دوزخیان

کسانی که در روز قیامت برای عذاب تعیین می‌شوند؛ در این حدیث به‌ویژه از یأجوج و مأجوج یاد شده است.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک تأکید می‌کنند که این شمارها ابتدا شنوندگان را هراسان می‌کند، اما توضیح درباره یأجوج و مأجوج و اندازه وعده‌داده‌شده امت، امیدبخش است. سخن درباره سهم مؤمنان در بهشت، مایه تشویق به سپاسگزاری و پایداری است، نه دلیلی برای داوری شخصی درباره سرنوشت افراد. وصف سخن گفتن الله همان‌گونه که در روایت آمده پذیرفته می‌شود، بی‌آنکه چگونگی آن با صفات انسانی قیاس شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هشدار درباره آخرت را انگیزه‌ای قرار دهید تا امروز توبه کنید و ستم‌ها را جبران نمایید.
  2. در کنار خشیت از الله، به رحمت او امیدوار باشید و برای وعده‌هایش به مؤمنان سپاسگزار بمانید.
  3. از اظهارنظر قطعی درباره سرنوشت افراد پرهیز کنید؛ داوری نهایی از آنِ الله است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.