تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4765

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ أَبْزَى سَلِ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى ‏{‏وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ‏}‏ وَقَوْلِهِ ‏{‏لاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏إِلاَّ مَنْ تَابَ‏}‏ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمَّا نَزَلَتْ قَالَ أَهْلُ مَكَّةَ فَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏إِلاَّ مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صَالِحًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏غَفُورًا رَحِيمًا‏}‏

ترجمه

سعد بن حفص برای ما حدیث کرد، شیبان برای ما حدیث کرد، از منصور، از سعید بن جبیر، گفت: ابن ابزی گفت:

«از ابن عباس دربارهٔ سخن خدای تعالی بپرس: ‹و هر کس مؤمنی را عمداً بکشد، کیفرش جهنم است› و سخن او: ‹و جانی را که خدا حرام کرده است نمی‌کشند مگر به حق› تا رسید به ‹مگر کسانی که توبه کنند›.» پس من از او پرسیدم و او گفت: هنگامی که این آیات نازل شد، مردم مکه گفتند: «ما به خدا شرک ورزیده‌ایم، و جانی را که خدا حرام کرده بود جز به حق کشته‌ایم، و کارهای زشت مرتکب شده‌ایم.» آنگاه خداوند نازل فرمود: «مگر کسانی که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند» تا سخن او: «آمرزنده و مهربان».

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

توبه، ایمان و اعمال نیک درِ آمرزش خداوند را می‌گشایند.

پیشینه و سبب بیان

هنگامی که آیاتی دربارهٔ کشتن مؤمن و دیگر گناهان بزرگ نازل شد، مردمی از مکه دربارهٔ شرک، قتل و زناهایی که پیش‌تر مرتکب شده بودند ابراز نگرانی کردند. سپس آیه‌ای نازل شد که توبه، ایمان و اعمال نیک را بیان می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
قتل عمد

آگاهانه و بدون حق، جان کسی را گرفتن.

توبه

با اخلاص به سوی خداوند بازگشتن، از گناه پشیمان شدن و آن را ترک کردن.

اعمال نیک

کارهایی که با ایمان و اطاعت از خداوند سازگارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که هشدار شدید دربارهٔ قتل را نباید از آیاتی که دربارهٔ توبه‌اند جدا کرد. ابن‌عباس وعدهٔ آمرزش را با توبهٔ خالصانه، ایمان و اعمال نیک پیوند می‌دهد. توبه، مسئولیت جبران ستم به مردم را از میان نمی‌برد؛ در قتل، حقوق بازماندگان و احکام دادرسی همچنان اهمیت دارند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این‌گونه مسائل را در چارچوب دادرسی‌های قانونی بررسی می‌کنند و اجرای قصاص را به افراد واگذار نمی‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از رحمت خداوند ناامید نشوید: با اخلاص بازگردید، گناه را ترک کنید و با اعمال نیک ایمان خود را تازه کنید.
  2. هشدار دربارهٔ ستم بزرگ را جدی بگیرید و هرجا ممکن است، حقوق کسانی را که به آنان آسیب رسانده‌اید جبران کنید.
  3. آیات قرآن را در پیوند با یکدیگر تفسیر کنید و هم هشدارها و هم وعده‌های خداوند را در نظر داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.