نمازها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 482

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نمازها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شُمَيْلٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ ـ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ سَمَّاهَا أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَكِنْ نَسِيتُ أَنَا ـ قَالَ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ، فَقَامَ إِلَى خَشَبَةٍ مَعْرُوضَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَاتَّكَأَ عَلَيْهَا، كَأَنَّهُ غَضْبَانُ، وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى، وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ، وَوَضَعَ خَدَّهُ الأَيْمَنَ عَلَى ظَهْرِ كَفِّهِ الْيُسْرَى، وَخَرَجَتِ السَّرَعَانُ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالُوا قَصُرَتِ الصَّلاَةُ‏.‏ وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، فَهَابَا أَنْ يُكَلِّمَاهُ، وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ فِي يَدَيْهِ طُولٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنَسِيتَ أَمْ قَصُرَتِ الصَّلاَةُ قَالَ ‏"‏ لَمْ أَنْسَ، وَلَمْ تُقْصَرْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَكَمَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ‏.‏ فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى مَا تَرَكَ، ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ، ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ‏.‏ فَرُبَّمَا سَأَلُوهُ ثُمَّ سَلَّمَ فَيَقُولُ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ ثُمَّ سَلَّمَ‏.‏

ترجمه

اسحاق برای ما حدیث کرد و گفت: ابن شُمَیل برای ما حدیث کرد، ابن عَون به ما خبر داد، از ابن سیرین، از ابوهریره رضی الله عنه که گفت: رسول الله ﷺ یکی از دو نماز عصر را با ما خواند — ابن سیرین می‌گوید: ابوهریره نام آن نماز را برد اما من فراموش کردم — سپس دو رکعت با ما خواند و سلام داد. آنگاه به سمت چوبی که در مسجد به صورت افقی قرار داشت رفت و بر آن تکیه داد، گویی خشمگین بود. دست راست خود را بر دست چپ گذاشت و انگشتانش را در هم فرو برد، و گونه راست خود را بر پشت دست چپش نهاد. افراد شتابکار از درهای مسجد خارج شدند و گفتند: نماز کوتاه شده است. ابوبکر و عمر رضی الله عنهما نیز در میان جمعیت بودند، اما جرأت نکردند با ایشان سخن بگویند. مردی بلنددست در میان مردم بود که به او

«ذوالیدین» می‌گفتند. عرض کرد: ای رسول الله ﷺ! آیا فراموش کردید یا نماز کوتاه شده است؟ فرمودند: «نه فراموش کرده‌ام و نه نماز کوتاه شده است.» سپس پرسیدند: «آیا همان‌طور است که ذوالیدین می‌گوید؟» گفتند: بله. پس پیش آمدند و آنچه را جا مانده بود خواندند، سپس سلام دادند، بعد تکبیر گفتند و سجده‌ای کردند مانند سجده‌های معمولی یا طولانی‌تر، سپس سر برداشتند و تکبیر گفتند، دوباره تکبیر گفتند و سجده‌ای کردند مانند سجده‌های معمولی یا طولانی‌تر، سپس سر برداشتند و تکبیر گفتند. (راوی می‌گوید) شاید از او پرسیده شد که آیا سپس سلام داد؟ پاسخ داد: به من خبر رسیده که عمران بن حصین گفته است: سپس سلام داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پس از اشتباهی در نماز، بخشِ انجام‌نشده را تکمیل کرد و دو سجده به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

واحدی از نماز آیینی که از جمله شامل رکوع و سجده است.

سلام

درود پایانی که با آن نماز به پایان می‌رسد.

سجدهٔ سهو

دو سجده که برای برخی اشتباهات در نماز به‌جا آورده می‌شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نمازگزارانِ قابل‌اعتماد می‌توانند امام را از اشتباهش آگاه کنند و امام نیز می‌تواند بر پایهٔ تأیید آنان عمل کند. اگر نماز ناخواسته زودتر از موعد پایان یابد، بخشِ باقی‌ماندهٔ نماز تکمیل می‌شود و دو سجدهٔ سهو به‌جا آورده می‌شود. مذاهب فقهی در برخی جزئیات اختلاف دارند؛ از جمله زمان دقیق این سجده‌ها و چگونگی اجرای آن‌ها در انواع گوناگون اشتباه.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام نماز جماعت متوجه اشتباهی شدید، با آرامش و احترام امام را از آنچه رخ داده آگاه کنید.
  2. پس از وقفه یا اشتباه، بررسی کنید کدام بخش‌های نماز باقی مانده است و در این باره از دانش معتبر دربارهٔ سجدهٔ سهو پیروی کنید.
  3. اصلاح را بدون شرمندگی یا سرزنش بپذیرید؛ انسان حتی هنگام عبادت نیز ممکن است اشتباه کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.