تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4823

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا دَعَا قُرَيْشًا كَذَّبُوهُ وَاسْتَعْصَوْا عَلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ ‏"‏‏.‏ فَأَصَابَتْهُمْ سَنَةٌ حَصَّتْ ـ يَعْنِي ـ كُلَّ شَىْءٍ حَتَّى كَانُوا يَأْكُلُونَ الْمَيْتَةَ فَكَانَ يَقُومُ أَحَدُهُمْ فَكَانَ يَرَى بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ مِثْلَ الدُّخَانِ مِنَ الْجَهْدِ وَالْجُوعِ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ * يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَائِدُونَ‏}‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَيُكْشَفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ وَالْبَطْشَةُ الْكُبْرَى يَوْمَ بَدْرٍ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن حرب برای ما حدیث کرد، جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، از اعمش، از ابوالضحی، از مسروق که گفت: بر عبدالله وارد شدم، سپس او گفت: همانا وقتی رسول خدا ﷺ قریش را به اسلام فراخواند، او را تکذیب کردند و در برابرش ایستادند. پس ایشان دعا کردند:

«بار خدایا! با هفت سال قحطی همچون هفت سالِ دوران یوسف، مرا در برابر آنان یاری فرما.» آنگاه سالی خشکسالی گریبان‌گیرشان شد که همه چیز را نابود کرد، تا جایی که مردار می‌خوردند. هرگاه یکی از آنان برمی‌خاست، از شدت رنج و گرسنگی میان خود و آسمان چیزی مانند دود می‌دید. سپس عبدالله این آیات را خواند: {پس منتظر روزی باش که آسمان دودی آشکار بیاورد * که مردم را فرا گیرد؛ این عذابی دردناک است} تا رسید به: {به‌زودی این عذاب را اندکی برطرف خواهیم کرد، اما شما قطعاً بازخواهید گشت}. عبدالله گفت: آیا در روز قیامت عذاب از آنان برداشته خواهد شد؟ و افزود: و «انتقام بزرگ» همان روز جنگ بدر است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از الله خواست قریش را به خشکسالی و قحطی گرفتار کند.

پیشینه و سبب بیان

قریش دعوت پیامبر ﷺ را نپذیرفتند و با او دشمنی کردند. پس او از الله خواست آنان را به هفت سال قحطی، مانند سال‌های قحطیِ زمان یوسف، گرفتار کند. عبدالله بن مسعود دودِ آیات ۴۴:۱۰–۱۵ را به گرسنگی و عذاب بزرگ را به روز بدر پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
هفت سال مانند سال‌های یوسف

اشاره به هفت سال قحطی شدید است که در داستان یوسف آمده است.

دود

عبدالله بن مسعود آن را تیرگی و مهی می‌داند که گرسنگان پیش روی خود می‌دیدند.

عذاب بزرگ

مجازاتی سخت که عبدالله بن مسعود آن را به شکست قریش در بدر پیوند می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

بخاری این روایت را در بخش تفسیر آیات مربوط به دود آورده است. عبدالله بن مسعود دود را پدیده‌ای ناشی از گرسنگی شدید می‌داند و عذاب بزرگ را به نبرد بدر پیوند می‌دهد. این روایت نشان می‌دهد که توضیحات صحابه در تفسیر اهمیت دارد، اما لزوماً به این معنا نیست که دیدگاه آنان تنها تفسیر پذیرفته‌شده نزد همهٔ عالمان است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام روبه‌رو شدن با مخالفت، از الله یاری بخواه و با اخلاص دعا کن.
  2. هشدارها را جدی بگیر و پیش از آنکه سختی تو را وادار کند، به سوی الله بازگرد.
  3. آیات قرآن را همراه با تفسیر پیامبر ﷺ و صحابه مطالعه کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.