تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4895

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ مُسْلِمٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الصَّلاَةَ يَوْمَ الْفِطْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ يُصَلِّيهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُ بَعْدُ، فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجَلِّسُ الرِّجَالَ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ مَعَ بِلاَلٍ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لاَ يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلاَ يَسْرِقْنَ وَلاَ يَزْنِينَ وَلاَ يَقْتُلْنَ أَوْلاَدَهُنَّ وَلاَ يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ‏}‏ حَتَّى فَرَغَ مِنَ الآيَةِ كُلِّهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ ‏"‏ أَنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لاَ يَدْرِي الْحَسَنُ مَنْ هِيَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَصَدَّقْنَ ‏"‏ وَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالرحیم به ما حدیث کرد، هارون بن معروف به ما حدیث کرد، عبدالله بن وهب به ما حدیث کرد و گفت: ابن جریج به من خبر داد که حسن بن مسلم از طاووس، و او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت کرده است که گفت: در نماز عید فطر همراه با رسول خدا ﷺ، ابوبکر، عمر و عثمان حاضر بودم. همگی آنان پیش از خطبه نماز می‌خواندند و سپس خطبه می‌دادند. آنگاه پیامبر خدا ﷺ پایین آمد، گویی اکنون او را می‌بینم که با دست خود به مردان اشاره می‌کرد تا بنشینند، سپس میان صفوف آنان شکافت تا اینکه همراه با بلال به نزد زنان رسید. آنگاه این آیه را تلاوت فرمود: {ای پیامبر! چون زنان مؤمن نزد تو آیند تا با تو بیعت کنند که چیزی را شریک خدا نسازند، دزدی نکنند، زنا نکنند، فرزندان خود را نکشند و افترا و بهتانی میان دست‌ها و پاهای خود نبافند} تا آنکه تمام آیه را به پایان برد. سپس چون فارغ شد فرمود:

«آیا بر این پایبند هستید؟» تنها یک زن پاسخ داد و جز او کسی جواب نداد: «آری، ای رسول خدا ﷺ.» (حسن نمی‌دانست آن زن چه کسی بود). پیامبر فرمود: «پس صدقه دهید.» سپس بلال جامه‌اش را گسترد و زنان حلقه‌های بزرگ و انگشترهای خود را در جامه بلال انداختند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از نماز عید، پیامبر ﷺ زنان را آموزش داد و آنان را به صدقه دادن فراخواند.

توضیح واژه‌های دشوار
عید فطر

جشنی که ماه رمضان با آن پایان می‌یابد.

بیعت کردن

پیمانی استوار برای اطاعت از الله و دوری از برخی کارهای حرام.

صدقه

بخشش‌های داوطلبانه به نیازمندان یا برای هدفی نیک.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که خطبه عید پس از نماز ایراد می‌شود و امام می‌تواند زنان را نیز مستقیماً آموزش دهد. توجه جداگانه به زنان نشان می‌دهد که باید با آموزشی متناسب و دسترس‌پذیر، همه اعضای جامعه را مخاطب قرار داد. فراخوان به صدقه بر ارزش بخشش داوطلبانه تأکید دارد؛ این روایت مقرر نمی‌کند که زنان باید زیورآلات خود را ببخشند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در عید تنها به خطبه گوش ندهید؛ توصیه عملی به انجام کارهای نیک را نیز به کار ببندید.
  2. به اندازه توان خود، داوطلبانه به نیازمندان کمک کنید.
  3. مطمئن شوید آموزش دینی به همه اعضای جامعه می‌رسد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.