Sahih al-Bukhari، حدیث 4929
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ، وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ، وَقُرْآنَهُ {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ ـ قَالَ ـ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ. {أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى} تَوَعُّدٌ.
قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد، جریر به ما حدیث کرد، از موسی بن ابی عایشه، از سعید بن جبیر، از ابن عباس درباره سخن خداوند: {برای شتاب کردن در خواندن آن، زبانت را به حرکت میاور.} گفت: هنگامی که جبرئیل با وحی نزد رسول الله ﷺ فرود میآمد، ایشان زبان و لبهای خود را تکان میدادند و این کار بر ایشان دشوار بود و از همین حالت شناخته میشد که وحی نازل شده است. پس خداوند در سوره قیامت که با {سوگند به روز رستاخیز} آغاز میشود، این آیات را نازل فرمود: {برای شتاب کردن در خواندن آن، زبانت را به حرکت میاور * بیگمان گردآوری و خواندن آن بر عهده ماست.} فرمود: بر عهده ماست که آن را در سینهات جمع کنیم و خواندنش را به تو بیاموزیم. {پس چون آن را خواندیم، از خواندنش پیروی کن} یعنی: چون آن را نازل کردیم، گوش فرا ده. {سپس بیگمان بیان آن نیز بر عهده ماست} یعنی: بر عهده ماست که آن را به زبان تو بیان کنیم. راوی گفت: سپس هرگاه جبرئیل میآمد، رسول الله ﷺ سکوت میکردند و گوش میدادند، و چون فرشته میرفت، ایشان آن را چنانکه خدا وعده داده بود میخواندند. {وای بر تو، باز هم وای بر تو} تهدیدی است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به وحی گوش میداد؛ خداوند حفظ و تبیین آن را تضمین کرد.
هنگامی که جبرئیل ﷺ وحی را میآورد، پیامبر ﷺ زبان و لبهایش را حرکت میداد تا کلمات را سریع به خاطر بسپارد. سپس خداوند آیاتی نازل کرد که به او فرمان میدادند گوش فرا دهد و وعده میدادند وحی را در دلش گرد آورند و آن را برایش تبیین کنند.
پیامی که خداوند به پیامبرش ﷺ میرساند.
حفظ قرآن در دل پیامبر ﷺ و توانایی بخشیدن به او برای تلاوت آن.
روشن ساختن معنای وحی از طریق زبان پیامبر ﷺ.
مفسران کلاسیک، از جمله بخاری در نقل خود از ابن عباس، از این روایت چنین برداشت میکنند که پیامبر ﷺ هنگام تلاوت جبرئیل باید گوش میداد و لازم نبود از ترس فراموش کردن کلمات شتاب کند. خداوند هم حفظ وحی در دل او و هم تلاوت و تبیین درست آن را تضمین کرد. بنابراین، این آیات تأکید میکنند که قرآن به حفاظت خداوند است و تبیین آن بخشی از ابلاغ پیامبرانه است.
- پیش از بازگویی یک پیام با دقت گوش دهید؛ شتاب ممکن است به دقت آسیب بزند.
- هنگام آموختن قرآن، برای پیگیری و به خاطر سپردن تلاوت با دقت وقت بگذارید.
- برای فهم قرآن به روایات معتبر پیامبرانه و مفسران شناختهشده رجوع کنید.
این روایت صحیح از ابن عباس نیز به نهی از شتاب در همراهی با تلاوت هنگام نزول وحی میپردازد و تضمین الهی برای به خاطر سپردن آن را روشن میکند.
Sahih al-Bukhari · #4928 (Sahih)این روایت صحیح، توضیح بیشتری درباره این سخن میدهد که پیامبر ﷺ پس از تلاوت جبرئیل باید از وحی پیروی میکرد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.