فضائل القرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5030

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل القرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
  3. 3أَبِي حَازِمٍ
  4. 4سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ لأَهَبَ لَكَ نَفْسِي فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَعَّدَ النَّظَرَ إِلَيْهَا وَصَوَّبَهُ ثُمَّ طَأْطَأَ رَأْسَهُ، فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَىْءٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ إِلَى أَهْلِكَ فَانْظُرْ هَلْ تَجِدُ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا وَجَدْتُ شَيْئًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ انْظُرْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏‏.‏ فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي ـ قَالَ سَهْلٌ مَا لَهُ رِدَاءٌ ـ فَلَهَا نِصْفُهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا مِنْهُ شَىْءٌ وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ شَىْءٌ ‏"‏‏.‏ فَجَلَسَ الرَّجُلُ حَتَّى طَالَ مَجْلِسُهُ ثُمَّ قَامَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا فَأَمَرَ بِهِ فَدُعِيَ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ ‏"‏ مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَعِي سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا عَدَّهَا قَالَ ‏"‏ أَتَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَقَدْ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبة بن سعید به ما حدیث کرد، یعقوب بن عبدالرحمن به ما حدیث کرد، از ابوحازم، از سهل بن سعد که زنی نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت:

«ای رسول خدا ﷺ! آمده‌ام تا خودم را به شما هبه کنم.» رسول خدا ﷺ به او نگریست، نگاهش را بالا برد و سپس پایین انداخت و سرش را خم کرد. چون زن دید که پیامبر در باره‌اش تصمیمی نگرفت، نشست. مردی از یارانش برخاست و گفت: «ای رسول خدا ﷺ! اگر به او نیازی ندارید، مرا با او ازدواج دهید.» فرمود: «آیا چیزی داری؟» گفت: «نه به خدا سوگند، ای رسول خدا ﷺ!» فرمود: «به نزد خانواده‌ات برو و ببین آیا چیزی می‌یابی؟» رفت و بازگشت و گفت: «نه به خدا سوگند، ای رسول خدا ﷺ، چیزی نیافتم.» فرمود: «بگرد، حتی اگر انگشتری آهنی باشد.» رفت و بازگشت و گفت: «نه به خدا سوگند، ای رسول خدا ﷺ، حتی انگشتر آهنی هم ندارم، اما این لنگ من است.» (سهل می‌گوید: او ردایی نداشت) «پس نصف آن را به او می‌دهم.» رسول خدا ﷺ فرمود: «با لنگت چه خواهی کرد؟ اگر تو آن را بپوشی، چیزی بر تن او نخواهد بود و اگر او بپوشد، چیزی بر تن تو نخواهد بود.» آن مرد مدتی طولانی نشست، سپس برخاست و رفت. رسول خدا ﷺ او را در حال دور شدن دید و دستور داد تا او را فراخوانند. چون آمد، فرمود: «چه مقدار از قرآن را حفظ هستی؟» گفت: «فلان سوره و فلان سوره و فلان سوره را حفظم» و آن‌ها را شمرد. فرمود: «آیا آن‌ها را از بر می‌خوانی؟» گفت: «بله.» فرمود: «برو، من او را در برابر آنچه از قرآن حفظ داری، به همسری تو درآوردم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ازدواج می‌تواند ساده باشد و قرآن به‌عنوان مهریه قرار گیرد.

توضیح واژه‌های دشوار
مهریه

هدیه‌ای که داماد هنگام ازدواج بر عهده دارد و حق عروس است.

پارچهٔ کمر

پارچه‌ای که دور کمر پوشیده می‌شود و در اینجا به‌عنوان پوشاک پیشنهاد شده است.

از حفظ

خواندن آیات یا سوره‌های قرآن بدون استفاده از متن مکتوب.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که مهریه به مبلغ ثابت و بالایی محدود نیست و ازدواج می‌تواند ساده برگزار شود. بااین‌حال، مهریه باید چیزی باشد که از نظر شرعی ارزش داشته باشد؛ ازاین‌رو پیامبر ﷺ ابتدا بررسی کرد که آیا آن مرد چیزی برای بخشیدن دارد یا نه. عالمان دربارهٔ تفسیر دقیق ازدواج در برابر دانش قرآن اختلاف نظر دارند: برخی آن را موردی ویژه دانسته‌اند، درحالی‌که دیگران به این حدیث استناد کرده‌اند که آموزش قرآن می‌تواند مهریه باشد. مذاهب فقهی شرایط گوناگونی را در این باره بررسی می‌کنند؛ این حدیث مجوزی برای نادیده‌گرفتن حقوق عروس یا مهریهٔ توافق‌شده نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام ازدواج، مهریه را روشن و قابل گفت‌وگو تعیین کنید، بی‌آنکه آن را به بار مالی تبدیل کنید.
  2. کسی که دارایی اندکی دارد می‌تواند صادقانه بگوید چه چیزی از عهده‌اش برمی‌آید و با افراد مربوط برای یافتن راه‌حلی مناسب همکاری کند.
  3. با یادگیری، حفظ و به‌اشتراک‌گذاری مسئولانهٔ قرآن با دیگران، دانش آن را ارج نهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.