Sahih al-Bukhari، حدیث 5166
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2اللَّيْثُ
- 3عُقَيْلٍ
- 4ابْنِ شِهَابٍ
- 5أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ مَقْدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، فَكَانَ أُمَّهَاتِي يُوَاظِبْنَنِي عَلَى خِدْمَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَدَمْتُهُ عَشْرَ سِنِينَ، وَتُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا ابْنُ عِشْرِينَ سَنَةً، فَكُنْتُ أَعْلَمَ النَّاسِ بِشَأْنِ الْحِجَابِ حِينَ أُنْزِلَ، وَكَانَ أَوَّلَ مَا أُنْزِلَ فِي مُبْتَنَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ، أَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِهَا عَرُوسًا، فَدَعَا الْقَوْمَ فَأَصَابُوا مِنَ الطَّعَامِ، ثُمَّ خَرَجُوا وَبَقِيَ رَهْطٌ مِنْهُمْ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَطَالُوا الْمُكْثَ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ وَخَرَجْتُ مَعَهُ لِكَىْ يَخْرُجُوا، فَمَشَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَشَيْتُ، حَتَّى جَاءَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، ثُمَّ ظَنَّ أَنَّهُمْ خَرَجُوا فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَإِذَا هُمْ جُلُوسٌ لَمْ يَقُومُوا، فَرَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى إِذَا بَلَغَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، وَظَنَّ أَنَّهُمْ خَرَجُوا، فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ فَإِذَا هُمْ قَدْ خَرَجُوا فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنِي وَبَيْنَهُ بِالسِّتْرِ، وَأُنْزِلَ الْحِجَابُ.
یحیی بن بُکیر برای ما حدیث نقل کرد و گفت: لیث از عقیل، از ابن شهاب برایم روایت کرد که گفت: انس بن مالک رضی الله عنه به من خبر داد که هنگام ورود رسول الله ﷺ به مدینه ده ساله بود. مادرانم (خالهها و عمههایم) مرا بر خدمتگزاری پیامبر ﷺ تشویق میکردند، لذا ده سال ایشان را خدمت نمودم. وقتی پیامبر ﷺ رحلت فرمودند، من بیست ساله بودم؛ بنابراین هنگام نزول حکم حجاب، من آگاهترین مردم نسبت به آن بودم. این حکم نخستین بار زمانی نازل شد که رسول الله ﷺ با زینب بنت جحش ازدواج کردند. صبح آن روز، پیامبر ﷺ داماد بودند و مردم را به ضیافت دعوت کردند؛ آنان آمدند، غذا خوردند و رفتند، جز گروهی که نزد پیامبر ﷺ ماندند و طولانی نشستند. سپس پیامبر ﷺ برخاستند و بیرون رفتند و من نیز همراهشان رفتم تا شاید آن افراد هم خارج شوند. پیامبر ﷺ راه رفتند و من هم همراهشان رفتم تا اینکه به آستانه اتاق عایشه رسیدیم. سپس گمان کردند که آنان رفتهاند، پس بازگشتند و من هم همراهشان برگشتم. اما وقتی وارد اتاق زینب شدند، دیدند که آنان هنوز نشستهاند و بلند نشدهاند. پیامبر ﷺ دوباره برگشتند و من هم همراهشان برگشتم تا اینکه به آستانه اتاق عایشه رسیدیم. ایشان گمان کردند که آنان رفتهاند، پس بازگشتند و من هم همراهشان برگشتم و دیدیم که آنان واقعاً رفتهاند. آنگاه پیامبر ﷺ میان من و خود پردهای کشیدند و آیات حجاب نازل گردید.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پس از ولیمۀ عروسی، پردهای نصب شد و احکام حجاب نازل گردید.
حدیث صریحاً علت این رویداد را بیان میکند: پس از ولیمۀ ازدواج پیامبر ﷺ با زینب بنت جحش، چند مهمان مدت زیادی ماندند. پس از رفتن آنان، پیامبر ﷺ پردهای نصب کرد؛ سپس آیات حجاب نازل شد.
احکام پوشش و حائلی که در این موقعیت نازل شد.
ورودی یا گذرگاه منتهی به یک اتاق.
غذایی که به مناسبت ازدواج تهیه و عرضه میشود.
عالمان کلاسیک، از جمله ابن حجر، این رویداد را با نزول آیات حجاب در سورۀ احزاب مرتبط میدانند. آنان از آن آدابی برای مهمانان برداشت میکنند: پس از غذا بیدلیل بیش از حد نمانید و حریم خصوصی ساکنان را رعایت کنید. عالمان احکام خاص حجاب را با استناد به قرآن و دیگر روایات بررسی میکنند؛ این رویداد بهتنهایی مجوزی برای نقض حریم خصوصی دیگران نیست.
- پس از دعوت، بهموقع بروید؛ مگر آنکه میزبان آشکارا از شما بخواهد بمانید.
- با وارد نشدن به اتاق خصوصی بدون اجازه، حریم دیگران را حفظ کنید.
- دیدارها و وعدههای غذایی را طوری برنامهریزی کنید که مهماننوازی با آسایش و فضای کافی برای ساکنان همراه باشد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.