طلاق · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5308

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طلاق
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْمَاعِيلُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3ابْنِ شِهَابٍ
  4. 4سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ عَنْ ذَلِكَ‏.‏ فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا، حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لِعُوَيْمِرٍ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ، قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا‏.‏ فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا‏.‏ فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَدْ أُنْزِلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا مِنْ تَلاَعُنِهِمَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا‏.‏ فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ‏.‏

ترجمه

اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: مالک از ابن شهاب برایم نقل کرد که سهل بن سعد ساعدی او را خبر داد که عویمر عجلانی نزد عاصم بن عدی انصاری آمد و گفت:

«ای عاصم! نظرت چیست اگر مردی، مرد دیگری را با همسرش بیابد، آیا او را می‌کشد و سپس شما او را می‌کشید؟ یا چه باید بکند؟ ای عاصم، این مسئله را برای من بپرس.» عاصم این موضوع را از رسول الله ﷺ پرسید. رسول الله ﷺ چنین پرسش‌هایی را ناپسند داشت و نکوهش کرد، تا جایی که آنچه عاصم از رسول الله ﷺ شنید بر او گران آمد. چون عاصم به نزد خانواده‌اش بازگشت، عویمر نزد او آمد و گفت: «ای عاصم! رسول الله ﷺ به تو چه فرمودند؟» عاصم به عویمر گفت: «خیری برایم نیاوردی؛ رسول الله ﷺ آن پرسشی را که از ایشان کردم ناپسند داشتند.» عویمر گفت: «به خدا سوگند، دست برنمی‌دارم تا اینکه خودم از ایشان بپرسم.» پس عویمر رفت تا در میان مردم به محضر رسول الله ﷺ رسید و عرض کرد: «ای رسول الله! دیدگاهتان چیست اگر مردی، مرد دیگری را با همسرش بیابد، آیا او را می‌کشد و سپس شما او را می‌کشید؟ یا چه باید بکند؟» رسول الله ﷺ فرمودند: «درباره تو و همسرت آیاتی نازل شده است، پس برو و او را بیاور.» سهل می‌گوید: سپس آنان در حالی که من همراه مردم نزد رسول الله ﷺ بودم، ملاعنه کردند. وقتی از ملاعنه فارغ شدند، عویمر گفت: «ای رسول الله! اگر اکنون او را به همسری نگه دارم، قطعاً بر او دروغ بسته‌ام.» بنابراین پیش از آنکه رسول الله ﷺ به او دستور دهند، سه بار همسرش را طلاق داد. ابن شهاب می‌گوید: این روشِ کسانی شد که با یکدیگر ملاعنه می‌کنند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در صورت اتهام زنا، لعان راهی شرعی است، نه اقدام خودسرانه.

پیشینه و سبب بیان

عویمِر عجلانی پرسید اگر مردی مرد دیگری را نزد همسرش بیابد، باید چه کند. پس از آنکه از پیامبر ﷺ پرسید، آیاتی درباره او و همسرش نازل شد و آن دو لعان کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
لعان

آیینی مقرر که در آن زن و شوهر با سوگندهای متقابل، در صورت اتهام زنا بدون وجود شاهدان لازم، لعنت خدا را بر دروغگو می‌طلبند.

اقدام خودسرانه

اینکه شخص به جای ارجاع موضوع به مرجع قضایی صلاحیت‌دار، خود دست به خشونت یا مجازات بزند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مرد حق ندارد به اختیار خود همسرش را متهم کند یا به مردی که گمان می‌کند درگیر ماجراست حمله کند؛ موضوع باید از راه روند قضایی مقرر پیگیری شود. لعان آیینی ویژه برای زن و شوهر است، هنگامی که مرد اتهام زنا مطرح می‌کند و شاهدان لازم در دسترس نیستند. مذاهب فقهی درباره شرایط دقیق و پیامدهای آن بحث کرده‌اند؛ این روایت تأکید می‌کند که پایان ازدواج نه با خشونت، بلکه بر اساس قواعد شرعی و حقوقی انجام می‌شود. سه‌طلاقه کردن همسر از سوی عویمِر اقدام خود او بود، نه فرمان پیامبر ﷺ در این گزارش.

درس‌هایی برای امروز
  1. در برابر ظن و گمان، به خشونت متوسل نشوید؛ موضوع را به مراجع دینی و قضایی صلاحیت‌دار ارجاع دهید.
  2. اتهام‌های سنگین را بی‌اهمیت نگیرید و از روند مقرر پیروی کنید.
  3. در اختلاف زناشویی، پیش از تصمیمی برگشت‌ناپذیر از راهنمایی متخصص بهره بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.