Sahih al-Bukhari، حدیث 5311
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ رَجُلٌ قَذَفَ امْرَأَتَهُ فَقَالَ فَرَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَخَوَىْ بَنِي الْعَجْلاَنِ، وَقَالَ " اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ، فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ ". فَأَبَيَا. وَقَالَ " اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ، فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبُ ". فَأَبَيَا. فَقَالَ " اللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ، فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ " فَأَبَيَا فَفَرَّقَ بَيْنَهُمَا. قَالَ أَيُّوبُ فَقَالَ لِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ إِنَّ فِي الْحَدِيثِ شَيْئًا لاَ أَرَاكَ تُحَدِّثُهُ قَالَ قَالَ الرَّجُلُ مَالِي قَالَ قِيلَ لاَ مَالَ لَكَ، إِنْ كُنْتَ صَادِقًا فَقَدْ دَخَلْتَ بِهَا، وَإِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَهْوَ أَبْعَدُ مِنْكَ.
عمرو بن زُراره برایم حدیث کرد، اسماعیل به ما خبر داد، از ایوب، از سعید بن جبیر که گفت: از ابن عمر درباره مردی پرسیدم که همسرش را به زنا متهم کرده بود. او پاسخ داد: پیامبر ﷺ میان زوجی از بنیعجلان جدایی انداخت و به آنان فرمود:
«الله میداند که یکی از شما دو نفر دروغگو است؛ آیا کسی از شما توبه میکند؟» اما هر دو امتناع کردند. دوباره فرمود: «الله میداند که یکی از شما دو نفر دروغگو است؛ آیا کسی از شما توبه میکند؟» باز هم هر دو امتناع کردند. بار سوم فرمود: «الله میداند که یکی از شما دو نفر دروغگو است؛ آیا کسی از شما توبه میکند؟» چون هر دو باز هم امتناع ورزیدند، پیامبر ﷺ میان آن دو جدایی افکند. ایوب گوید: عمرو بن دینار به من گفت: «در این حدیث چیزی هست که نمیبینم آن را نقل کنی.» گفت: آن مرد پرسید: «مال من (مهریه) چه میشود؟» به او گفته شد: «هیچ حقی بر بازپسگیری مال نداری؛ اگر راست گفته باشی که با او نزدیکی کردهای، و اگر دروغ گفته باشی که سزاواریِ تو نسبت به آن مال کمتر است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در ماجرای لعان، پیامبر ﷺ میان زن و شوهر جدایی انداخت و بازگرداندن مهریه را نپذیرفت.
روشی مقرر که در آن زن و شوهر هنگام اتهام زنا، با سوگند یکدیگر را نفرین میکنند.
هدیهٔ ازدواجی که مرد بر عهده دارد و باید به همسرش بپردازد.
قبیلهای که زن و شوهرِ این ماجرا به آن تعلق داشتند.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که پس از پایانیافتن تشریفات لعان، جدایی قطعی میان زن و شوهر رخ میدهد. روایت همچنین میگوید مرد مهریه را پس نمیگیرد: اگر اتهامش راست بوده، ازدواج به انجام رسیده است؛ و اگر دروغ گفته، حق مطالبهٔ بازپرداخت ندارد. جزئیات دقیق حکم فقهی و نقش قاضی را مذاهب فقهی بیشتر بررسی کردهاند.
- همسرتان را بیدرنگ و بیدلیل متهم نکنید؛ چنین اتهامهایی پیامدهای جدی دارند و روند قضایی رسمی میطلبند.
- در اختلافات مربوط به ازدواج یا جدایی، بهجای صدور حکم دینی شخصی، از راهنمایی افراد آگاه و دارای صلاحیت کمک بگیرید.
- مهریه را حق زن بدانید و ادعاهای مالی را از واقعیتها و مقررات معتبر جدا نکنید.
این روایت صحیح، اطلاعات بیشتری دربارهٔ تشریفاتی میدهد که در پی اتهام میان زن و شوهر انجام میشود.
Sahih al-Bukhari · #5310 (Sahih)این روایت نیز به موضوع لعان میپردازد و جایگاه جداییِ یادشده را در چارچوب گستردهتر احکام ازدواج روشن میکند.
Sahih al-Bukhari · #5312 (Sahih)این روایت از زن و شوهری میگوید که یکدیگر را نفرین کردند و مستقیماً با ماجرای این حدیث پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.