بیماران · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5668

روایت‌شده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: بیماران
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي زَمَنَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَقُلْتُ بَلَغَ بِي مَا تَرَى وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ بِالشَّطْرِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ الثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ كَثِيرٌ، أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ وَلَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، عبدالعزیز بن عبدالله بن ابی‌سلمه برای ما حدیث کرد، زهری به ما خبر داد، از عامر بن سعد، از پدرش که گفت: در دوران حجّةالوداع که بیماری‌ام شدید شد، رسول الله ﷺ برای عیادت من آمدند. گفتم:

«می‌بینید که چقدر بیمار شده‌ام، در حالی که مال فراوانی دارم و جز یک دختر وارث دیگری ندارم. آیا دو سوم مالم را صدقه دهم؟» فرمودند: «خیر.» گفتم: «نصف آن را؟» فرمودند: «خیر.» گفتم: «یک سوم را؟» فرمودند: «یک سوم هم زیاد است. اینکه وارثانت را ثروتمند رها کنی بهتر از آن است که آنان را فقیر و دست‌نیاز مردم رها سازی. هر هزینه‌ای که با قصد جلب خشنودی الله انجام دهی، پاداش آن را خواهی گرفت، حتی لقمه‌ای که در دهان همسرت می‌گذاری.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مسلمان می‌تواند صدقه بدهد، اما باید به فکر وارثان خود نیز باشد.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن ابی‌وقاص در حجةالوداع به‌شدت بیمار شد و از پیامبر ﷺ پرسید چه مقدار از دارایی‌اش را می‌تواند صدقه دهد. او یک دختر به‌عنوان وارث داشت.

توضیح واژه‌های دشوار
حجةالوداع

آخرین حجّی که پیامبر ﷺ به‌جا آورد.

یک‌سوم

یک‌سوم دارایی؛ پیامبر ﷺ در این وضعیت آن را مقدار زیادی دانست.

جلب رضای خدا

انجام دادن کار نیک با نیتی خالصانه برای به‌دست‌آوردن خشنودی خداوند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت برداشت کرده‌اند که وصیت به صدقه در اصل نباید بیش از یک‌سوم میراث باشد و اگر وارثان به آن دارایی وابسته باشند، حتی کمتر از آن نیز می‌تواند مناسب‌تر باشد. این حدیث تأکید می‌کند که رسیدگی به خانواده با صدقه دادن منافاتی ندارد: هزینه‌کردن برای خانواده، اگر برای رضای خدا باشد، پاداش دارد. اجرای دقیق احکام وصیت و ارث تابع قواعد فقه اسلامیِ ارث است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام بخشش یا وصیت، فهرستی از دارایی‌های خود تهیه کنید و حقوق و نیازهای وارثانتان را در نظر بگیرید.
  2. با نیتی خالصانه صدقه دهید و مسئولیت مالی خود در برابر خانواده را نادیده نگیرید.
  3. هزینه‌های معمول خانواده را نیز کاری بدانید که اگر برای رضای خدا انجام شود، می‌تواند پاداش داشته باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.