Sahih al-Bukhari، حدیث 5669
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ غَلَبَ عَلَيْهِ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمُ الْقُرْآنُ، حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ فَاخْتَصَمُوا، مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالاِخْتِلاَفَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُومُوا ". قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنِ اخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ.
ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، هشام از معمر برای ما حدیث کرد، و عبدالله بن محمد به من حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر ما را خبر داد، از زهری، از عبیدالله بن عبدالله، از ابن عباس رضی الله عنهما که گفت: هنگامی که رسول خدا ﷺ در بستر وفات بودند و در خانه مردانی حضور داشتند که عمر بن خطاب نیز میان آنان بود، پیامبر ﷺ فرمودند:
«بیایید تا نوشتهای برایتان بنویسم که پس از آن هرگز گمراه نشوید.» عمر گفت: «درد بر پیامبر ﷺ غلبه کرده است و شما قرآن را دارید؛ کتاب خدا برای ما بس است.» سپس اهل خانه دچار اختلاف و مشاجره شدند؛ برخی گفتند: «(وسایل نوشتن را) نزدیک بیاورید تا پیامبر ﷺ آن نوشته را برایتان بنویسد که پس از آن گمراه نخواهید شد،» و برخی همان سخن عمر را تکرار کردند. وقتی سروصدا و اختلاف نزد پیامبر ﷺ بالا گرفت، رسول خدا ﷺ فرمودند: «برخیزید (و بیرون بروید)!» عبیدالله میگوید: ابن عباس همواره میفرمود: «بزرگترین مصیبت همان بود که مانع شد رسول خدا ﷺ آن نوشته را برایشان بنویسد، یعنی اختلاف و هیاهوی آنان.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حاضران با یکدیگر اختلاف کردند و پیامبر ﷺ آخرین رهنمود خود را ننوشت.
دوران پایانی زندگی پیامبر ﷺ، زمانی که بهشدت بیمار بودند.
رهنمودی مکتوب که پیامبر ﷺ قصد داشت برای حاضران بنویسد.
از هدایت و حقیقت منحرف شدن.
عالمان کلاسیک این روایت را دلیلی بر اهمیت سکوتی آمیخته با احترام و فرمانبرداری هنگام سخن گفتن پیامبر ﷺ میدانند. آنان همچنین تأکید میکنند که قرآن منبع اصلی هدایت است. این روایت محتوای نوشتهٔ موردنظر را بیان نمیکند؛ ازاینرو عالمان دربارهٔ آنچه قرار بود در آن نوشته شود، با قطعیت اظهار نظر نمیکنند. ابنعباس بیش از هر چیز تأسف میخورد که اختلاف و هیاهو مانع نوشته شدن آن شد.
- نگذارید گفتوگو به فریاد و هیاهو تبدیل شود؛ به نوبت سخن بگویید و با دقت گوش دهید.
- هنگامی که کسی بیمار یا آسیبپذیر است، آرامش و دلسوزی بیشتری نشان دهید.
- هنگام اختلاف، به منابع روشن رجوع کنید و با یکدیگر محترمانه رفتار کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.