Sahih al-Bukhari، حدیث 602
روایتشده توسط Abdur Rahman ibn Abi Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو النُّعْمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3أَبِي
- 4أَبُو عُثْمَانَ
- 5عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ أَصْحَابَ الصُّفَّةِ، كَانُوا أُنَاسًا فُقَرَاءَ، وَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَالِثٍ، وَإِنْ أَرْبَعٌ فَخَامِسٌ أَوْ سَادِسٌ ". وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلاَثَةٍ فَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَشَرَةٍ، قَالَ فَهْوَ أَنَا وَأَبِي وَأُمِّي، فَلاَ أَدْرِي قَالَ وَامْرَأَتِي وَخَادِمٌ بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ. وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لَبِثَ حَيْثُ صُلِّيَتِ الْعِشَاءُ، ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى تَعَشَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ، قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ وَمَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ ـ أَوْ قَالَتْ ضَيْفِكَ ـ قَالَ أَوَمَا عَشَّيْتِيهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ، قَدْ عُرِضُوا فَأَبَوْا. قَالَ فَذَهَبْتُ أَنَا فَاخْتَبَأْتُ فَقَالَ يَا غُنْثَرُ، فَجَدَّعَ وَسَبَّ، وَقَالَ كُلُوا لاَ هَنِيئًا. فَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَطْعَمُهُ أَبَدًا، وَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنْ لُقْمَةٍ إِلاَّ رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا. قَالَ يَعْنِي حَتَّى شَبِعُوا وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ، فَنَظَرَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هِيَ كَمَا هِيَ أَوْ أَكْثَرُ مِنْهَا. فَقَالَ لاِمْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ مَا هَذَا قَالَتْ لاَ وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهِيَ الآنَ أَكْثَرُ مِنْهَا قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلاَثِ مَرَّاتٍ. فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ ـ يَعْنِي يَمِينَهُ ـ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً، ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ، وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَقْدٌ، فَمَضَى الأَجَلُ، فَفَرَّقَنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً، مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ، اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ فَأَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ، أَوْ كَمَا قَالَ.
از ابوعثمان روایت شده است که عبدالرحمن بن ابیبکر گفت:
«اصحاب صفّه مردمی فقیر بودند و پیامبر ﷺ فرمودند: ‹هر کس غذای دو نفر را دارد، سومی را نیز با خود ببرد، و هر کس غذای چهار نفر را دارد، پنجمی یا ششمی را نیز ببرد.›» ابوبکر سه نفر را برد و پیامبر ﷺ ده نفر را با خود بردند. عبدالرحمن افزود: من، پدرم و مادرم آنجا بودیم. (راوی فرعی شک دارد که آیا عبدالرحمن گفته است: «همسرم و خدمتکاری که میان خانه من و خانه ابوبکر مشترک بود» یا خیر). ابوبکر شام را نزد پیامبر ﷺ خورد و تا زمانی که نماز عشاء اقامه شد، همانجا ماند. سپس بازگشت و نزد پیامبر ﷺ ماند تا ایشان شام خوردند، آنگاه پس از گذشت بخش زیادی از شب به خانه خود بازگشت. همسرش به او گفت: «چه چیزی تو را از مهمانانت (یا مهمانت) باز داشت؟» گفت: «آیا به آنها شام ندادی؟» گفت: «آنها تا آمدن تو از خوردن امتناع کردند. غذا برایشان چیده شد اما نپذیرفتند.» عبدالرحمن افزود: «من رفتم و پنهان شدم و در این میان او (ابوبکر) مرا صدا زد: ‹ای غُنثَر!› و مرا سرزنش کرد و دشنام داد و سپس (به خانوادهاش) گفت: ‹بخورید، گوارایتان باد نه!› سپس (غذا آورده شد). ابوبکر قسم خورد که از آن غذا نخواهد خورد. راوی افزود: به خدا سوگند، هرگاه یکی از ما (من و مهمانان اصحاب صفّه) لقمهای از غذا برمیداشت، از زیر آن بیشتر از آنچه برداشته شده بود، افزوده میشد. همه ما سیر شدیم و غذا بیش از پیش از سرو شدن بود. ابوبکر به آن نگریست و دید که همان مقدار است یا حتی بیشتر. به همسرش گفت: ‹ای خواهر بنیفِراس! این چیست؟› گفت: ‹نه، به نور چشمم سوگند! اکنون سه برابر پیش از آن است.› ابوبکر از آن خورد و گفت: ‹آن (قسم) از جانب شیطان بود› — یعنی قسمش (بر نخوردن). سپس لقمهای دیگر از آن خورد و باقیمانده را نزد پیامبر ﷺ برد و آن غذا نزد ایشان ماند. میان ما و قومی پیمانی بود، چون مهلت آن سپری شد، پیامبر ﷺ ما را به دوازده گروه تقسیم کردند که هر گروه را مردی سرپرستی میکرد. الله داناتر است که زیر فرمان هر سرپرست چند نفر بودند. پس همگی آنان (دوازده گروه) از آن غذا خوردند، یا چنانکه فرمود.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
بخشندگی در تقسیم غذا، خوراکی برای بسیاری فراهم کرد و برکت الله را نشان داد.
مکانی در مسجد پیامبر ﷺ که صحابه فقیر در آن سکونت داشتند.
نماز واجب شب.
گفتاری مؤکد که در آن شخص الله را گواه میگیرد.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که کسی که غذای کافی دارد، تشویق میشود نیازمندی را در غذای خود شریک کند. دعوت پیامبر ﷺ توصیهای به بخشندگی است، نه تکلیفی برای پذیرایی همیشگی از شمار معینی مهمان. عالمان همچنین معجزاتی را که الله به پیامبرانش عطا میکند میپذیرند؛ افزایش غذا با اجازه الله رخ داد. ابوبکر نشان داد سوگندی که کسی را از کار نیک بازمیدارد، نباید سبب ترک آن کار نیک شود: او با این حال غذا خورد و کفاره مقرر سوگندش را ادا کرد.
- اگر میتوانید غذایتان را تقسیم کنید، نیازمندی را برای همغذا شدن دعوت کنید.
- به مهمانان غذا تعارف کنید، بیآنکه آنان را تحت فشار بگذارید؛ اگر در انتظار میزبان ماندند، شکیبا باشید.
- نگذارید خشم یا سوگندی نسنجیده شما را از کار نیک بازدارد؛ برای شکستن سوگند، احکام آن را رعایت کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.