حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6023

روایت‌شده توسط Adi ibn Hatim. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو الْوَلِيدِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2شُعْبَةُ
  3. 3عَمْرٌو
  4. 4خَيْثَمَةَ
  5. 5عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّارَ، فَتَعَوَّذَ مِنْهَا وَأَشَاحَ بِوَجْهِهِ، ثُمَّ ذَكَرَ النَّارَ، فَتَعَوَّذَ مِنْهَا، وَأَشَاحَ بِوَجْهِهِ ـ قَالَ شُعْبَةُ أَمَّا مَرَّتَيْنِ فَلاَ أَشُكُّ ـ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ، فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ ‏"‏‏.‏

ترجمه

ابوالولید به ما حدیث کرد، شعبه به ما حدیث کرد و گفت: عمرو مرا خبر داد، از خیثمه، از عدی بن حاتم که گفت: پیامبر ﷺ از آتش دوزخ یاد کردند، سپس از آن به خدا پناه بردند و روی مبارک خود را برگرداندند. آنگاه دوباره از آتش یاد کردند و باز از آن پناه خواستند و روی خود را برگرداندند. شعبه گفت:

«اما اینکه این کار دو بار تکرار شد، در آن شکی ندارم.» سپس فرمودند: «خود را از آتش دوزخ حفظ کنید، هرچند با نصف یک خرما؛ و اگر آن را نیافتید، پس با سخنی نیکو (خود را ایمن سازید).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

با صدقه یا سخنی نیکو، خود را از آتش دوزخ حفظ کنید.

توضیح واژه‌های دشوار
آتش

کیفر آخرت که پیامبر ﷺ از آن به خدا پناه می‌برد.

نصف یک خرما

نمونه‌ای کوچک از صدقه: هرچه در توان دارید ببخشید، حتی اگر اندک باشد.

سخن نیکو

گفتاری مهربانانه، صادقانه و محترمانه که به دیگری سود می‌رساند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که صدقه به بزرگی مبلغ وابسته نیست؛ بخششی کوچک نیز اگر خالصانه باشد، ارزشمند است. اگر کسی توان بخشیدن چیزی را ندارد، سخن نیکو همچنان عملی ارزشمند است. هشدار تکرارشدهٔ پیامبر ﷺ بر اهمیت توجه به آخرت و درخواست پناه از خدا تأکید می‌کند. این حدیث تشویقی کلی به صدقه و خوش‌رفتاری است و معیار فقهی خاصی برای صدقهٔ واجب تعیین نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. امروز چیزی به دیگری ببخشید، حتی اگر سهمی کوچک باشد.
  2. اگر نمی‌توانید چیزی ببخشید، با اطرافیانتان مهربانانه و دلگرم‌کننده سخن بگویید.
  3. از خدا بخواهید شما را از آتش حفظ کند و بگذارید این دغدغه در رفتارتان آشکار شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.