Sahih al-Bukhari، حدیث 6054
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ قَالَتِ، اسْتَأْذَنَ رَجُلٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ائْذَنُوا لَهُ بِئْسَ، أَخُو الْعَشِيرَةِ أَوِ ابْنُ الْعَشِيرَةِ ". فَلَمَّا دَخَلَ أَلاَنَ لَهُ الْكَلاَمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْتَ الَّذِي قُلْتَ، ثُمَّ أَلَنْتَ لَهُ الْكَلاَمَ قَالَ " أَىْ عَائِشَةُ، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ ـ أَوْ وَدَعَهُ النَّاسُ ـ اتِّقَاءَ فُحْشِهِ ".
صدقه بن فضل برای ما حدیث کرد و گفت: ابن عیینه به ما خبر داد، من از ابن مُنکَدِر شنیدم که او از عروه بن زبیر شنیده بود که عایشه رضی الله عنها به او خبر داد و گفت: مردی از رسول خدا ﷺ اجازه ورود خواست. پیامبر ﷺ فرمودند:
«به او اجازه دهید؛ چه برادر یا فرزند بدی برای قوم خود است!» وقتی آن مرد وارد شد، پیامبر ﷺ با او بسیار نرم و مؤدبانه سخن گفتند. (پس از رفتن او) گفتم: «ای رسول خدا ﷺ! شما آن سخنان را فرمودید، اما سپس با او بسیار نرم صحبت کردید؟» ایشان فرمودند: «ای عایشه! بدترین مردم کسی است که مردم به خاطر پرهیز از زبان رکیک و تجاوزگریاش، او را ترک کنند یا از او دوری گزینند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ با کسی که تندیاش دیگران را دور میکرد، مؤدبانه رفتار میکرد.
اشارهای به خویشاوندی فرد یا جایگاه او در قبیلهاش.
گفتار یا رفتاری آزاردهنده و خشن که باعث میشود دیگران فاصله بگیرند.
عالمان از این روایت درمییابند که سخن گفتن مؤدبانه به معنای تأیید منش آسیبزای کسی نیست. پیامبر ﷺ آن مرد را نزد عایشه صادقانه توصیف کرد، اما با او مهربانانه رفتار کرد تا شرّ او را محدود کند و از آسیب بیشتر جلوگیری شود. این روایت همچنین دربارهٔ رفتاری هشدار میدهد که مردم را از ترس گفتار آزاردهنده یا تخلفها به عقبنشینی وامیدارد. چهار مذهب فقهی بر اهمیت ادب و پیشگیری از آسیب تأکید دارند؛ این امر مجوز چاپلوسی یا ستم نیست.
- حتی با فردی دشوار نیز آرام و مؤدبانه سخن بگویید، بیآنکه رفتار آسیبزای او را تأیید کنید.
- هنگامی که به دیگران کمک میکند از آسیب در امان بمانند، رفتار فرد را صادقانه بیان کنید.
- به گفتار خود توجه کنید: اگر مردم از ترس سخنانتان از شما دوری میکنند، این دلیلی برای اصلاح منش شماست.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.