حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6127

روایت‌شده توسط Abu Barza al-Aslami. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا الأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو النُّعْمَانِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
  3. 3الأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ كُنَّا عَلَى شَاطِئِ نَهْرٍ بِالأَهْوَازِ قَدْ نَضَبَ عَنْهُ الْمَاءُ، فَجَاءَ أَبُو بَرْزَةَ الأَسْلَمِيُّ عَلَى فَرَسٍ، فَصَلَّى وَخَلَّى فَرَسَهُ، فَانْطَلَقَتِ الْفَرَسُ، فَتَرَكَ صَلاَتَهُ وَتَبِعَهَا حَتَّى أَدْرَكَهَا، فَأَخَذَهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَضَى صَلاَتَهُ، وَفِينَا رَجُلٌ لَهُ رَأْىٌ، فَأَقْبَلَ يَقُولُ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الشَّيْخِ تَرَكَ صَلاَتَهُ مِنْ أَجْلِ فَرَسٍ‏.‏ فَأَقْبَلَ فَقَالَ مَا عَنَّفَنِي أَحَدٌ مُنْذُ فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ إِنَّ مَنْزِلِي مُتَرَاخٍ فَلَوْ صَلَّيْتُ وَتَرَكْتُ لَمْ آتِ أَهْلِي إِلَى اللَّيْلِ‏.‏ وَذَكَرَ أَنَّهُ صَحِبَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَى مِنْ تَيْسِيرِهِ‏.‏

ترجمه

ابو نعمان برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از ازرَق بن قیس که گفت: در کنار رودخانه‌ای در اهواز بودیم که آب آن خشک شده بود. سپس ابوبرزة اسلمی سوار بر اسب آمد و نماز را آغاز کرد و اسبش را رها نمود. اسب گریخت، پس او نمازش را قطع کرد و به دنبال اسب رفت تا اینکه آن را گرفت و بازگرداند؛ آنگاه آمد و نمازش را دوباره خواند. در میان ما مردی صاحب رأی بود که رو کرد و گفت:

«به این پیرمرد بنگرید که به خاطر یک اسب نمازش را رها کرد!» ابوبرزة به سوی ما آمد و فرمود: «از زمانی که از رسول الله ﷺ جدا شده‌ام، هیچ‌کس مرا چنین سرزنش نکرده است.» و افزود: «خانه من از اینجا بسیار دور است؛ اگر نماز را ادامه می‌دادم و اسبم را رها می‌کردم، پیش از شب به خانواده‌ام نمی‌رسیدم.» او همچنین ذکر کرد که با پیامبر ﷺ همنشین بوده و سهولت و نرمی ایشان را دیده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوبرزه نماز خود را قطع کرد تا اسب گریزانش را بازگرداند.

توضیح واژه‌های دشوار
اهواز

مکانی در منطقهٔ اهواز که حاضران در کنار رودخانه‌ای بودند.

نمازش را قطع کرد

برای بازگرداندن اسبش نماز را متوقف کرد و سپس نماز را دوباره به‌جا آورد.

نرم‌خویی

شیوه‌ای سنجیده در رفتار که بی‌جهت سخت‌گیرانه نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اگر نیازی فوری اقتضا کند، می‌توان نماز را قطع کرد؛ مانند جلوگیری از گم‌شدن اسب که ممکن است شخص را با دشواری جدی روبه‌رو کند. این روایت قطع‌کردن بی‌دلیل نماز را تأیید نمی‌کند: ابوبرزه دلیلی مشخص داشت و پس از آن نماز را دوباره به‌جا آورد. اشارهٔ او به نرم‌خویی پیامبر ﷺ نشان می‌دهد که پایبندی دینی با خرد عملی و دوری از سخت‌گیری بی‌مورد همراه است.

درس‌هایی برای امروز
  1. نگذارید یک سهل‌انگاری عملی کوچک به مشکلی بزرگ‌تر تبدیل شود؛ ابتدا حیوان یا وسیلهٔ نقلیهٔ رهاشده را ایمن کنید.
  2. اگر وضعیتی فوری نمازتان را قطع کرد، با دقت عمل کنید و سپس نماز را دوباره به‌جا آورید.
  3. دربارهٔ رفتار دیگران شتاب‌زده داوری نکنید؛ نخست از شرایط و دلیل کارشان بپرسید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.