حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6139

روایت‌شده توسط Abu Juhaifa. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Juhaifa

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ سَلْمَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ‏.‏ فَزَارَ سَلْمَانُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَرَأَى أُمَّ الدَّرْدَاءِ مُتَبَذِّلَةً فَقَالَ لَهَا مَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لَيْسَ لَهُ حَاجَةٌ فِي الدُّنْيَا‏.‏ فَجَاءَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا فَقَالَ كُلْ فَإِنِّي صَائِمٌ‏.‏ قَالَ مَا أَنَا بِآكِلٍ حَتَّى تَأْكُلَ‏.‏ فَأَكَلَ، فَلَمَّا كَانَ اللَّيْلُ ذَهَبَ أَبُو الدَّرْدَاءِ يَقُومُ فَقَالَ نَمْ‏.‏ فَنَامَ، ثُمَّ ذَهَبَ يَقُومُ فَقَالَ نَمْ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ آخِرُ اللَّيْلِ قَالَ سَلْمَانُ قُمِ الآنَ‏.‏ قَالَ فَصَلَّيَا فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ‏.‏ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ صَدَقَ سَلْمَانُ ‏"‏‏.‏ أَبُو جُحَيْفَةَ وَهْبٌ السُّوَائِيُّ، يُقَالُ وَهْبُ الْخَيْرِ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، جعفر بن عون برای ما حدیث کرد، ابوالعمیس برای ما حدیث کرد، از عون بن ابی‌جُحیفه، از پدرش که گفت: پیامبر ﷺ میان سلمان و ابودردا پیمان برادری بست. سپس سلمان به دیدار ابودردا رفت و ام‌دردا را در لباسی ساده و ژولیده دید؛ پس به او گفت:

«چه شده است؟» گفت: «برادرت ابودردا نیازی به دنیا ندارد.» آنگاه ابودردا آمد و غذایی برایش فراهم کرد و گفت: «بخور که من روزه‌دارم.» سلمان گفت: «تا تو نخوری، من نمی‌خورم.» پس ابودردا خورد. چون شب شد، ابودردا برخاست تا نماز بخواند، اما سلمان گفت: «بخواب.» او خوابید. دوباره برخاست و سلمان باز گفت: «بخواب.» وقتی آخرین بخش شب رسید، سلمان گفت: «اکنون برخیز.» پس هر دو نماز خواندند. سلمان به او گفت: «بی‌گمان پروردگارت بر تو حقی دارد، و جان تو بر تو حقی دارد، و خانواده‌ات بر تو حقی دارند؛ پس حق هر صاحب‌حقی را ادا کن.» سپس ابودردا نزد پیامبر ﷺ آمد و این ماجرا را بازگفت. پیامبر ﷺ فرمود: «سلمان راست گفت.» ابوجُحیفه همان وَهب سووائی است که به وهب‌الخیر نیز معروف است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سلمان می‌آموزد که عبادت، رسیدگی به خویشتن و مراقبت از خانواده باید متعادل باشند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ سلمان و ابوالدرداء را با پیمان برادری به یکدیگر پیوند داده بود. سلمان به دیدار ابوالدرداء رفت و دید که توجه بیش از حد او به عبادت، به بهای رسیدگی به خانواده و استراحتش تمام می‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
پیمان برادری

پیوند برادری‌ای که پیامبر ﷺ میان سلمان و ابوالدرداء برقرار کرد.

حقوق

وظایف و مطالباتی که انسان در برابر خدا، خود و خانواده‌اش دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که عبادت مستحبی دلیلی برای نادیده گرفتن حقوق واجب خانواده یا مراقبت از بدن نیست. سخن پیامبر ﷺ اصل تعادل را تأیید می‌کند: حق هر صاحب حقی را به‌درستی ادا کن. چهار مکتب فقهی اهل سنت تأمین هزینه‌های خانواده را واجب می‌دانند؛ این روایت همچنین تأکید می‌کند که روزهٔ مستحبی و نماز شب باید در چارچوب رعایت این حقوق باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. نمازهای مستحبی و روزه را چنان برنامه‌ریزی کن که از انجام وظایفت در برابر خانواده غافل نشوی.
  2. به‌اندازهٔ کافی استراحت کن و از سلامتت مراقبت کن تا بتوانی عبادت و مسئولیت‌های روزانه‌ات را ادامه دهی.
  3. اگر می‌بینی پایبندی یکی از عزیزانت به عبادت به بهای نادیده گرفتن حقوق دیگران تمام می‌شود، با احترام با او صحبت کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.