حسن خلق و آداب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6164

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حسن خلق و آداب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ
  3. 3الأَوْزَاعِيُّ
  4. 4ابْنُ شِهَابٍ
  5. 5حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
  6. 6أَبِي هُرَيْرَةَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَيْحَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى أَهْلِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْتِقْ رَقَبَةً ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ أَسْتَطِيعُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُ‏.‏ فَأُتِيَ بِعَرَقٍ فَقَالَ ‏"‏ خُذْهُ فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَى غَيْرِ أَهْلِي فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا بَيْنَ طُنُبَىِ الْمَدِينَةِ أَحْوَجُ مِنِّي‏.‏ فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ ‏"‏ خُذْهُ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَيْلَكَ‏.‏

ترجمه

محمد بن مقاتل ابوالحسن به ما حدیث کرد، عبدالله به ما خبر داد، اوزاعی به ما خبر داد و گفت: ابن شهاب برایم حدیث کرد، از حمید بن عبدالرحمن، از ابوهُریره رضی الله عنه که مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا ﷺ! هلاک شدم!» ایشان فرمودند: «وای بر تو!» مرد گفت: «در ماه رمضان با همسرم آمیزش کردم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «بنده‌ای آزاد کن.» مرد گفت: «توانایی آن را ندارم.» فرمودند: «پس دو ماه پی‌درپی روزه بدار.» مرد گفت: «نمی‌توانم.» فرمودند: «پس شصت مسکین را طعام ده.» مرد گفت: «چیزی ندارم.» در این هنگام سبدی پر از خرما آورده شد، پیامبر ﷺ فرمودند: «این را بگیر و صدقه بده.» مرد عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! آیا به غیر از خانواده‌ام بدهم؟ سوگند به آنکه جانم در دست اوست، میان دو کوه مدینه کسی نیازمندتر از من نیست.» پس پیامبر ﷺ لبخند زدند تا دندان‌های نیششان نمایان شد و فرمودند: «آن را بردار.» یونس در این روایت از زهری پیروی کرده است. و عبدالرحمن بن خالد از زهری نقل کرده که پیامبر ﷺ فرمودند: «وای بر تو!»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

النبی ﷺ مردی توبه‌کار را به کفاره راهنمایی کرد و با او با مهربانی رفتار نمود.

پیشینه و سبب بیان

مردی به پیامبر ﷺ گفت که در ماه رمضان، هنگام روزه‌داری با همسرش همبستر شده است. پیامبر ﷺ مراحل کفارهٔ مقرر را به‌ترتیب بیان کرد و سرانجام به او اجازه داد خرماهایی را که دریافت کرده بود به خانوادهٔ نیازمند خودش بدهد.

توضیح واژه‌های دشوار
کفاره

نوعی جبران شرعیِ مقرر برای تخلفی خاص.

ماه‌های پیاپی

روزه‌گرفتن دو ماه بدون وقفه، چنان‌که به‌عنوان یکی از مراحل کفاره ذکر شده است.

صدقه

بخشش داوطلبانه به فردی نیازمند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که همبستری عمدی در روزِ روزه‌داریِ ماه رمضان تخلفی بزرگ است و افزون بر توبه و قضای آن روز، کفاره دارد. روایت مراحل را به‌ترتیب بیان می‌کند: آزادکردن برده، در صورت ناتوانی دو ماه روزهٔ پیاپی، و اگر این کار نیز ممکن نباشد، غذا دادن به شصت نیازمند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط جزئی‌تر و چگونگی دقیق اجرای حکم بحث‌ها و اختلاف‌نظرهایی دارند؛ این حدیث همچنین نشان می‌دهد که آموزگار باید توان فرد را در نظر بگیرد و اگر پیامبر ﷺ اجازه دهد، اعضای نیازمند خانواده می‌توانند در اولویت باشند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت ارتکاب خطایی بزرگ، کمک بخواهید و تخلف را از کسی که می‌تواند به‌درستی راهنمایی‌تان کند پنهان نکنید.
  2. پیش از آغاز رمضان، احکام و شرایط روزه و کفارهٔ مربوط به آن را بیاموزید.
  3. با کسی که توبه می‌کند هم جدی و هم مهربان باشید و توان او را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.