Sahih al-Bukhari، حدیث 6173
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ انْطَلَقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدَهُ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فِي أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ يَوْمَئِذٍ الْحُلُمَ، فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ". فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ. ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَضَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ". ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ " مَاذَا تَرَى ". قَالَ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ". قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ". قَالَ هُوَ الدُّخُّ. قَالَ " اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ". قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَأْذَنُ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُنْ هُوَ لاَ تُسَلَّطُ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ هُوَ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ". قَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ يَؤُمَّانِ النَّخْلَ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، وَهْوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ، وَابْنُ صَيَّادٍ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْرَمَةٌ أَوْ زَمْزَمَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ أَىْ صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُهُ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ. فَتَنَاهَى ابْنُ صَيَّادٍ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ". قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ " إِنِّي أُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ، لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ، وَلَكِنِّي سَأَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، تَعْلَمُونَ أَنَّهُ أَعْوَرُ، وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ". قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ خَسَأْتُ الْكَلْبَ بَعَّدْتُهُ خَاسِئِينَ مُبْعَدِينَ
ابو الیمان به ما حدیث کرد، شعیب به ما خبر داد، از زهری، که گفت: سالم بن عبدالله به من خبر داد که عبدالله بن عمر او را خبر داده است که عمر بن خطاب همراه با رسول خدا ﷺ و گروهی از یارانش به سوی ابن صیاد رفتند. سرانجام او را یافتند در حالی که در نزدیکی قلعه بنی مغاله با پسران بازی میکرد. در آن روز ابن صیاد نزدیک به سن بلوغ بود. او متوجه نشد تا اینکه رسول خدا ﷺ با دست خود بر پشتش زدند و فرمودند:
«آیا شهادت میدهی که من رسول الله هستم؟» او به ایشان نگریست و گفت: «شهادت میدهم که تو رسول امّیین (درسنخواندهها) هستی.» سپس ابن صیاد گفت: «آیا شهادت میدهی که من رسول الله هستم؟» پیامبر ﷺ این را رد کردند و فرمودند: «من به الله و تمام رسولانش ایمان دارم.» آنگاه به ابن صیاد فرمودند: «چه چیزی میبینی؟» گفت: «راستگویان و دروغگویان نزد من میآیند.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «کار بر تو مشتبه شده است.» رسول خدا ﷺ افزودند: «من چیزی را برای تو پنهان کردهام.» گفت: «آن دُخّ (دود) است.» فرمودند: «خوار و دور شو! هرگز نمیتوانی از حد خود فراتر روی.» عمر عرض کرد: «ای رسول خدا! آیا اجازه میدهید گردنش را بزنم؟» رسول خدا ﷺ فرمودند: «اگر او همان (دجال) باشد، بر او مسلط نخواهی شد؛ و اگر او نباشد، کشتن او خیری برای تو ندارد.» سالم گفت: شنیدم عبدالله بن عمر میگفت: پس از آن، رسول خدا ﷺ و اُبَیّ بن کعب انصاری به سمت نخلستانی که ابن صیاد در آن بود رفتند. وقتی رسول خدا ﷺ وارد نخلستان شدند، شروع کردند به پنهان شدن پشت تنههای درختان خرما، تا پیش از آنکه ابن صیاد ایشان را ببیند، چیزی از او بشنوند. ابن صیاد بر بسترش دراز کشیده بود و روپوشی مخملی بر خود داشت و از زیر آن صدای زمزمه یا نجوا شنیده میشد. مادر ابن صیاد پیامبر ﷺ را دید که پشت تنههای خرما پناه گرفته بودند، پس به ابن صیاد گفت: «ای صاف (که نام اوست)! این محمد است.» ابن صیاد ساکت شد. رسول خدا ﷺ فرمودند: «اگر مادرش او را ساکت نمیکرد، حقیقت امر روشن میشد.» سالم گفت: عبدالله نقل کرد که رسول خدا ﷺ در میان مردم ایستادند و الله را چنانکه شایستهی اوست ثنا گفتند، سپس از دجال یاد کردند و فرمودند: «من شما را از او برحذر میدارم، و هیچ پیامبری نبوده مگر اینکه قومش را از او ترسانده است. نوح قومش را از او ترساند، اما من درباره او سخنی به شما خواهم گفت که هیچ پیامبری به قومش نگفته است: بدانید که او یکچشم (کور در یک چشم) است و حال آنکه الله یکچشم نیست.» ابو عبدالله (بخاری) گوید: «خَسَأْتُ» به معنای راندن سگ است و «خاسِئین» یعنی راندهشدگان و دورگردیدگان.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ درباره دجّال هشدار داد و نشانه او را روشن ساخت.
عمر بن خطاب پیامبر ﷺ را تا نزد ابن صیّاد همراهی کرد. پس از دیدارشان، پیامبر ﷺ مردم را از دجّال برحذر داشت و به یک چشم نابینای او بهعنوان نشانه شناسایی اشاره کرد.
پسری که پیامبر ﷺ درباره آنچه درک میکرد از او پرسید؛ این روایت ثابت نمیکند که او دجّال بوده است.
دود؛ هنگامی که پیامبر ﷺ از ابن صیّاد درباره کلمه پنهان پرسید، او این را گفت.
بر اساس روایت، دجّال یک چشم نابینا دارد. الله از هرگونه نقصی منزّه و برتر است.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که دجّال فتنهای بزرگ است که پیامبران قوم خود را از آن برحذر داشتهاند. پیامبر ﷺ تفاوت میان دجّال و الله را نشانهای روشن برای شناسایی دانست: الله کامل است و هیچ نقصی ندارد. عالمان همچنین تأکید میکنند که گمان درباره یک شخص، مجوز خشونت نیست؛ پیامبر ﷺ عمر را از کشتن ابن صیّاد بازداشت.
- هشدارهای پیامبرانه درباره دجّال را بیاموزید و با دقت درباره آنها گفتوگو کنید، بیآنکه ادعاهای بیاساس درباره مردم رواج دهید.
- تسلیم ترس یا گمان نشوید: پیامبر ﷺ هنگامی که گناه یا هویت کسی ثابت نشده بود، خشونت را رد کرد.
- برای در امان ماندن از گمراهی، الله را عبادت کنید و به راهنمایی معتبر پیامبرانه پایبند بمانید.
این روایت درباره بازجویی از ابن صیّاد و تردید صحابه درباره هویت او توضیحات بیشتری میدهد.
Sahih al-Bukhari · #3056 (Sahih)این روایت شرح میدهد که پیامبر ﷺ پیش از آنکه متوجه حضورش شوند، کوشید به سخنان ابن صیّاد گوش دهد.
Sahih al-Bukhari · #6174 (Sahih)این روایت با هشدارهای پیامبرانه درباره دجّال و نشانههای شناسایی او ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.