Sahih al-Bukhari، حدیث 6254
روایتشده توسط Usama ibn Zaid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَىآن را به البخاري روایت کرد
- 2هِشَامٌ
- 3مَعْمَرٍ
- 4الزُّهْرِيِّ
- 5عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 6أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ، تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ، وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهْوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا، إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ، ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ". يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ، فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، هشام به ما خبر داد، از معمر، از زهری، از عروة بن زبیر که گفت: اسامة بن زید مرا خبر داد که پیامبر ﷺ بر الاغی سوار بودند که زیر زین آن پارچهای مخملی فدکیه پهن شده بود و اسامة بن زید را پشت سر خود سوار کردند در حالی که برای عیادت سعد بن عباده در میان بنیحارث بن خزرج میرفتند و این پیش از جنگ بدر بود. سپس از مجلسی گذشتند که گروهی آمیخته از مسلمانان، مشرکان بتپرست و یهودیان در آن بودند و عبدالله بن اُبیّ بن سلول و عبدالله بن رواحه نیز در میان آنان حضور داشتند. چون گرد و غبار مرکب مجلس را فرا گرفت، عبدالله بن اُبیّ بینی خود را با ردایش پوشاند و گفت:
«ما را گردآلود نکنید.» پیامبر ﷺ به آنان سلام کردند، سپس ایستادند و پیاده شدند و ایشان را به سوی خدا دعوت نمودند و قرآن بر آنان خواندند. عبدالله بن اُبیّ بن سلول گفت: «ای مرد! اگر آنچه میگویی حق باشد، بهتر از آن نیست؛ پس در مجالس ما را آزار مده و به جایگاهت بازگرد و هر کس از ما نزد تو آمد، برایش بازگو کن.» عبدالله بن رواحه گفت: «در مجالس ما حاضر شو که ما این کار را دوست داریم.» آنگاه مسلمانان، مشرکان و یهودیان با یکدیگر به جدال برخاستند تا جایی که نزدیک بود به هم حمله کنند، ولی پیامبر ﷺ پیوسته آنان را آرام میکرد تا ساکت شدند. سپس بر مرکب خود سوار شدند و وارد منزل سعد بن عباده گشتند و فرمودند: «ای سعد! آیا نشنیدی ابوحباب (عبدالله بن اُبیّ) چه گفت؟ فلان و فلان گفت.» سعد عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! او را ببخش و درگذر؛ سوگند به خدا، خداوند آنچه را که به تو داده است، بخشیده است. مردم این دیار توافق کرده بودند که او را تاجگذاری کنند و با دستار ببندند، اما چون خداوند با حقی که به تو عطا کرد مانع آن شد، او دچار خشم و اندوه گردید و همین باعث رفتاری شد که دیدی.» پس پیامبر ﷺ از او درگذشتند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ جمعی ناآرام را آرام کرد و کسی را که به او رنجانده بود بخشید.
این ماجرا پیش از جنگ بدر رخ داد؛ زمانی که پیامبر ﷺ در راه دیدار با سعد بن عباده با جمعی مختلط روبهرو شد. سعد توضیح داد که عبدالله بن اُبی ناامید شده بود، زیرا رهبریای که امید داشت به او برسد، از او دریغ شده بود.
کنیهای که سعد بن عباده برای اشاره به عبدالله بن اُبی به کار برد.
پتویی نرم و ضخیم از فدک که زیر زین قرار داشت.
نشانهای از رهبری؛ یعنی عبدالله بن اُبی را بهعنوان رهبر میپذیرفتند.
عالمان این روایت را نمونهای از فروتنی پیامبر ﷺ میدانند؛ ایشان بیتکلف سفر میکرد و شخصاً مردم را به سوی خدا دعوت میکرد. این روایت همچنین میآموزد که رهبر باید با آرامش از شدت اختلاف بکاهد و لازم نیست در برابر توهین با انتقام پاسخ دهد. درخواست سعد برای بخشش نشان میدهد که آگاهی از شرایط افراد میتواند به واکنشی ملایمتر کمک کند، بیآنکه رفتار آزاردهنده را تأیید کنیم.
- حتی با کسانی که پیام شما را نمیپذیرند، محترمانه سخن بگویید.
- پیش از آنکه مشاجره به خشونت بینجامد، از شدت آن بکاهید.
- بکوشید شرایط دیگران را درک کنید و هرجا مناسب است، بخشش را برگزینید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.