Sahih al-Bukhari، حدیث 6266
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1إِسْحَاقُآن را به البخاري روایت کرد
- 2بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ
- 3أَبِي
- 4الزُّهْرِيِّ
- 5عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبٍ
- 6عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا ـ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَقَالَ النَّاسُ يَا أَبَا حَسَنٍ كَيْفَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَصْبَحَ بِحَمْدِ اللَّهِ بَارِئًا فَأَخَذَ بِيَدِهِ الْعَبَّاسُ فَقَالَ أَلاَ تَرَاهُ أَنْتَ وَاللَّهِ بَعْدَ الثَّلاَثِ عَبْدُ الْعَصَا وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيُتَوَفَّى فِي وَجَعِهِ، وَإِنِّي لأَعْرِفُ فِي وُجُوهِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْمَوْتَ، فَاذْهَبْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَسْأَلَهُ فِيمَنْ يَكُونُ الأَمْرُ فَإِنْ كَانَ فِينَا عَلِمْنَا ذَلِكَ، وَإِنْ كَانَ فِي غَيْرِنَا أَمَرْنَاهُ فَأَوْصَى بِنَا. قَالَ عَلِيٌّ وَاللَّهِ لَئِنْ سَأَلْنَاهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَمْنَعُنَا لاَ يُعْطِينَاهَا النَّاسُ أَبَدًا، وَإِنِّي لاَ أَسْأَلُهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَدًا.
اسحاق برای ما حدیث کرد، بشر بن شعیب به ما خبر داد، پدرم از زهری برایم حدیث کرد، او گفت: عبدالله بن کعب به من خبر داد که عبدالله بن عباس به او اطلاع داده است که علی — یعنی پسر ابوطالب — از نزد پیامبر ﷺ خارج شد. و احمد بن صالح برای ما حدیث کرد، عنسبه برای ما حدیث کرد، یونس از ابن شهاب برای ما حدیث کرد، او گفت: عبدالله بن کعب بن مالک به من خبر داد که عبدالله بن عباس به او اطلاع داده است که علی بن ابیطالب — رضی الله عنه — در بیماریای که منجر به وفات پیامبر ﷺ شد، از نزد ایشان خارج گردید. مردم پرسیدند:
«ای ابوالحسن! صبح امروز رسول خدا ﷺ چگونهاند؟» فرمود: «صبح را با لطف خداوند بهبود یافتهاند.» سپس عباس دست علی را گرفت و گفت: «آیا او را نمیبینی؟ به خدا سوگند، پس از سه روز تو بردهٔ عصا خواهی شد (یعنی تحت فرمان دیگری قرار میگیری). به خدا سوگند، گمان میکنم رسول خدا ﷺ در همین بیماری وفات خواهند یافت، زیرا من نشانههای مرگ را در چهرههای فرزندان عبدالمطلب میشناسم. پس بیا نزد رسول خدا ﷺ برویم و از ایشان بپرسیم که این امر (خلافت) به چه کسی خواهد رسید. اگر به ما داده شود، خواهیم دانست، و اگر به غیر ما داده شود، از ایشان میخواهیم که درباره ما وصیت کنند.» علی فرمود: «به خدا سوگند! اگر از رسول خدا ﷺ آن را درخواست کنیم و ایشان امتناع ورزند، مردم هرگز آن را به ما نخواهند داد. و من هرگز آن را از رسول خدا ﷺ درخواست نخواهم کرد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
علی از پیامبر ﷺ نمیخواهد که او را به رهبری منصوب کند.
کنیهای برای علی بن ابیطالب.
حکومت و مسئولیت هدایت پس از درگذشت پیامبر ﷺ.
کسی را نزد دیگری معرفی کردن یا خواستار حمایت او از کسی شدن.
عالمان در این روایت به خودداری علی از درخواست شخصیِ رهبری و نگرانی او دربارهٔ پیامدهای چنین درخواستی میپردازند. این روایت بهتنهایی قاعدهای کلی دربارهٔ اینکه چه کسی باید به رهبری میرسید، مقرر نمیکند؛ بلکه سخنان علی و عباس را در آن موقعیت نقل میکند. چهار مذهب فقهی از این روایت هیچ تکلیف عبادی یا حقوقیِ مستقلی برای درخواست یا رد یک منصب استنباط نمیکنند.
- تنها از روی جاهطلبی خواهان منصبی نشوید؛ مسئولیت و پیامدهای آن را بسنجید.
- دربارهٔ تصمیمهای حساس با خویشاوندان خیرخواه مشورت کنید و با دقت به راهنمایی آنان گوش دهید.
- دربارهٔ آنچه میدانید صادق باشید، اما برداشت و ارزیابی را قطعی تلقی نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.