Sahih al-Bukhari، حدیث 6268
روایتشده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Dharr al-Ghifari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا وَاللَّهِ أَبُو ذَرٍّ، بِالرَّبَذَةِ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَرَّةِ الْمَدِينَةِ عِشَاءً اسْتَقْبَلَنَا أُحُدٌ فَقَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدًا لِي ذَهَبًا يَأْتِي عَلَىَّ لَيْلَةٌ أَوْ ثَلاَثٌ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ، إِلاَّ أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ، إِلاَّ أَنْ أَقُولَ بِهِ فِي عِبَادِ اللَّهِ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". وَأَرَانَا بِيَدِهِ. ثُمَّ قَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " الأَكْثَرُونَ هُمُ الأَقَلُّونَ إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا ". ثُمَّ قَالَ لِي " مَكَانَكَ لاَ تَبْرَحْ يَا أَبَا ذَرٍّ حَتَّى أَرْجِعَ ". فَانْطَلَقَ حَتَّى غَابَ عَنِّي، فَسَمِعْتُ صَوْتًا فَخَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرَدْتُ أَنْ أَذْهَبَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبْرَحْ ". فَمَكُثْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُ صَوْتًا خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لَكَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَكَ فَقُمْتُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَانِي، فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ. قَالَ " وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ". قُلْتُ لِزَيْدٍ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ. فَقَالَ أَشْهَدُ لَحَدَّثَنِيهِ أَبُو ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ. قَالَ الأَعْمَشُ وَحَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ نَحْوَهُ. وَقَالَ أَبُو شِهَابٍ عَنِ الأَعْمَشِ " يَمْكُثُ عِنْدِي فَوْقَ ثَلاَثٍ ".
عمر بن حفص برای ما حدیث کرد، گفت: پدرم برای ما حدیث کرد، گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، گفت: زید بن وهب برای ما حدیث کرد، گفت: به خدا سوگند! ابوذر در ربذه برای ما حدیث کرد: شبانگاه همراه پیامبر ﷺ در حرّه مدینه راه میرفتم که کوه احد پیش روی ما نمایان شد. پس ایشان فرمودند:
«ای اباذر! دوست ندارم که به اندازه کوه احد طلا داشته باشم و بیش از یک یا سه شب نزد من بماند، مگر دیناری که برای پرداخت بدهی کنار بگذارم؛ بلکه آن را میان بندگان الله اینگونه، اینگونه و اینگونه انفاق میکنم.» و با دستشان به ما نشان دادند. سپس فرمودند: «ای اباذر!» گفتم: لبیک و سعدیک ای رسول الله ﷺ! فرمودند: «پرثروتترین مردم (در آخرت) کمپاداشترین آنان هستند، مگر کسانی که اینگونه و اینگونه (انفاق) کنند.» آنگاه به من فرمودند: «ای اباذر! سر جای خود بمان و تکان نخور تا بازگردم.» سپس رفتند تا از دیدگانم پنهان شدند. صدایی شنیدم و بیم آن داشتم که اتفاقی برای رسول الله ﷺ افتاده باشد، خواستم بروم اما سخن رسول الله ﷺ را به یاد آوردم که فرموده بودند: «تکان نخور»، پس ماندم. (چون بازگشتند) گفتم: ای رسول الله ﷺ! صدایی شنیدم و ترسیدم که گزندی به شما رسیده باشد، سپس سخنتان را به یاد آوردم و ایستادم. پیامبر ﷺ فرمودند: «آن جبرئیل بود که نزد من آمد و خبر داد که هر کس از امت من بمیرد در حالی که چیزی را شریک الله قرار نداده باشد، وارد بهشت خواهد شد.» گفتم: ای رسول الله ﷺ! حتی اگر زنا کرده باشد و دزدی کرده باشد؟ فرمودند: «حتی اگر زنا کرده باشد و دزدی کرده باشد.» به زید گفتم: به من رسیده است که این حدیث از ابودرداء نیز روایت شده است. او گفت: شهادت میدهم که ابوذر این حدیث را در ربذه برایم نقل کرد. اعمش گفت: و ابوصالح نیز از ابودرداء همین مضمون را برایم حدیث کرد. و ابوشهاب از اعمش نقل کرده است: «بیش از سه شب نزد من بماند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ بخشندگی را میستاید و برای کسی که برای خدا شریکی قائل نباشد، بهشت را تأیید میکند.
کوهی بزرگ در نزدیکی مدینه که در اینجا برای اشاره به مقدار بسیار زیادی طلا به کار رفته است.
سکهای طلا؛ پیامبر ﷺ آن را بهعنوان مبلغی نام میبرد که برای پرداخت بدهیها کنار میگذاشت.
برای خدا در عبادت یا در اموری که تنها شایستهٔ اوست، شریک قائل شدن.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت میکنند که ثروت بهخودیخود فضیلت نیست؛ چگونگی مصرف آن و مسئولیت انسان در برابر خدا اهمیت دارد. تشویق به بخشندگی، تکالیفی مانند پرداخت بدهی را از میان نمیبرد. وعدهٔ بهشت به کسی که بدون شرک از دنیا برود، به این معنا نیست که گناهان بزرگ بیاهمیتاند؛ مسلمان ممکن است بابت گناهانش بازخواست شود و سرانجامش در گرو اراده و رحمت خداست. چهار مذهب فقهی اهلسنت میان شرک و دیگر گناهان کبیره تمایز میگذارند و میپذیرند که این گناهان بهطور خودکار ایمان را از میان نمیبرند.
- برنامهای منظم برای بخشیدن بخشی از درآمدت به نیازمندان داشته باش و در عین حال بدهیها و دیگر تعهداتت را ادا کن.
- با داراییات همچون امانتی مسئولیتآور رفتار کن و مرتب از خود بپرس آیا خرجکردنت تو را به خدا نزدیکتر میکند.
- از شرک دوری کن و از رحمت خدا ناامید نشو؛ اما گناهان را جدی بگیر و از آنها بازگرد.
این روایت ابوذَر شرح میدهد که چگونه صحابه میخواستند اموالشان را در راه صدقه صرف کنند و پیامبر ﷺ راههای انجام کارهای نیک را برایشان توضیح داد.
Sahih al-Bukhari · #6267 (Sahih)این روایت صحیح به معنای ایمان میپردازد و کمک میکند سخن دربارهٔ درگذشتن بدون شرک را در چارچوب گستردهتر آموزههای اعتقادی فهم کنیم.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.