دعاها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6308

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: دعاها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدِيثَيْنِ أَحَدُهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالآخَرُ عَنْ نَفْسِهِ، قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمُؤْمِنَ يَرَى ذُنُوبَهُ كَأَنَّهُ قَاعِدٌ تَحْتَ جَبَلٍ يَخَافُ أَنْ يَقَعَ عَلَيْهِ، وَإِنَّ الْفَاجِرَ يَرَى ذُنُوبَهُ كَذُبَابٍ مَرَّ عَلَى أَنْفِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ بِهِ هَكَذَا قَالَ أَبُو شِهَابٍ بِيَدِهِ فَوْقَ أَنْفِهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لَلَّهُ أَفْرَحُ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ رَجُلٍ نَزَلَ مَنْزِلاً، وَبِهِ مَهْلَكَةٌ، وَمَعَهُ رَاحِلَتُهُ عَلَيْهَا طَعَامُهُ وَشَرَابُهُ، فَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ نَوْمَةً، فَاسْتَيْقَظَ وَقَدْ ذَهَبَتْ رَاحِلَتُهُ، حَتَّى اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْحَرُّ وَالْعَطَشُ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ، قَالَ أَرْجِعُ إِلَى مَكَانِي‏.‏ فَرَجَعَ فَنَامَ نَوْمَةً، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ، فَإِذَا رَاحِلَتُهُ عِنْدَهُ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو عَوَانَةَ وَجَرِيرٌ عَنِ الأَعْمَشِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ سَمِعْتُ الْحَارِثَ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ وَأَبُو مُسْلِمٍ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ‏.‏ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنِ الأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏

ترجمه

احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، ابوشهاب برای او حدیث کرد، از اعمش، از عماره بن عمیر، از حارث بن سوید، که گفت: عبدالله (بن مسعود) دو حدیث برای ما بیان کرد؛ یکی از پیامبر ﷺ و دیگری از خود. فرمود:

«همانا مؤمن گناهانش را چنان می‌بیند که گویی زیر کوهی نشسته و بیم آن دارد که بر سرش فرو ریزد؛ اما فاجر گناهانش را مانند مگسی می‌بیند که بر بینی‌اش نشسته باشد.» ابوشهاب گفت: راوی بدین گونه دستش را روی بینی‌اش کشید. سپس فرمود: «خداوند از توبه بنده‌اش شادتر است از مردی که در مکانی خطرناک فرود آمد، در حالی که مرکبش همراه بود و خوراک و نوشیدنی‌اش بر آن قرار داشت. سر نهاد و اندکی خوابید، چون بیدار شد مرکبش را نیافت. گرمای شدید و تشنگی یا آنچه الله خواست بر او سخت گذشت. گفت: به جایگاهم بازمی‌گردم. بازگشت و دوباره خوابید، سپس سر بلند کرد و ناگهان مرکبش را نزد خود یافت.» ابوعوانه و جریر نیز از اعمش این حدیث را تأیید کرده‌اند. ابواسامه گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، عماره حدیث کرد، من از حارث شنیدم. شعبه و ابومسلم از اعمش، از ابراهیم تیمی، از حارث بن سوید روایت کرده‌اند. ابومعاویه گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، از عماره، از اسود، از عبدالله؛ و از ابراهیم تیمی، از حارث بن سوید، از عبدالله.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمن از گناهانش بیم دارد و با امید به سوی الله بازمی‌گردد.

توضیح واژه‌های دشوار
مرکب سواری

حیوانی که شخص بر آن سفر می‌کرد و خوراک و نوشیدنی‌اش را بر آن حمل می‌کرد.

توبه

بازگشت صادقانه به سوی الله، پشیمانی از گناه و دست کشیدن از آن.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که مؤمن گناهانش را ناچیز نمی‌شمارد، اما ترس نباید او را به ناامیدی بکشاند: تمثیلِ یافتن دوبارهٔ مرکب سواری، خشنودی عظیم الله از توبه را نشان می‌دهد. توبهٔ صادقانه یعنی گناه را ترک کردن، از آن پشیمان بودن و تصمیم قاطع گرفتن که به آن بازنگردد؛ اگر به دیگران ستم شده باشد، جبران حق آنان نیز لازم است.

درس‌هایی برای امروز
  1. خطاهایت را جدی بگیر، به آن‌ها اعتراف کن و امروز صادقانه از الله آمرزش بخواه.
  2. گناهی را ترک کن و برنامه‌ای مشخص برای بازنگشتن به آن رفتار تهیه کن.
  3. حق کسی را که به او ستم کرده‌ای جبران کن و از او حلالیت بطلب.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.