دعاها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6330

روایت‌شده توسط Al-Mughira ibn Shu'ba. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: دعاها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Mughira ibn Shu'ba

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ وَرَّادٍ، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَتَبَ الْمُغِيرَةُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ إِذَا سَلَّمَ ‏ "‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهْوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ، اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسَيَّبَ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، جریر برای ما حدیث کرد، از منصور، از مسیب بن رافع، از ورّاد — غلام آزادشدهٔ مغیره بن شعبه — که گفت: مغیره به معاویه بن ابی‌سفیان نوشت که رسول خدا ﷺ پس از پایان هر نماز و بعد از سلام، همواره این دعا را می‌خواندند:

«لا إله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر. اللهم لا مانع لما أعطیت و لا معطی لما منعت و لا ینفع ذا الجد منک الجد.» و شعبه از منصور روایت کرده که گفت: من مسیب را شنیدم (که این حدیث را بیان می‌کرد).

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از هر نماز، پیامبر ﷺ یاد خداوند، یگانگی او و فرمانروایی‌اش را می‌آموزد.

توضیح واژه‌های دشوار
تسلیم

سلام پایانی که نماز با آن پایان می‌یابد.

ذوالجَدّ

دارندهٔ مال، منزلت یا قدرت؛ این امکانات دنیوی در برابر حکم خداوند سودی ندارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که گفتن این ستایش پس از نماز شایسته است. این کلمات توحید را تأیید می‌کنند: خداوند شریکی ندارد، فرمانروایی از آنِ اوست و اوست که عطا یا منع می‌کند. عبارت مربوط به مال و منزلت می‌آموزد که جایگاه دنیوی نمی‌تواند کسی را از داوری خداوند حفظ کند. عالمان این ذکر را از اذکار مستحب پس از نماز می‌دانند، نه بخشی واجب از آن.

درس‌هایی برای امروز
  1. این ذکر را پس از تسلیم با توجه بر زبان آور و در معنای یگانگی خداوند تأمل کن.
  2. در آنچه به دست می‌آوری یا از دست می‌دهی به خداوند توکل کن، زیرا عطا و منع به فرمان اوست.
  3. مال و منزلت را معیار ارزش خود قرار نده؛ اینها در برابر خداوند سودی مستقل ندارند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.