دعاها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6331

روایت‌شده توسط Salama ibn al-Akwa. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: دعاها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Salama ibn al-Akwa

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الأَكْوَعِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ، قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَيَا عَامِرُ لَوْ أَسْمَعْتَنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ‏.‏ فَنَزَلَ يَحْدُو بِهِمْ يُذَكِّرُ‏.‏ تَاللَّهِ لَوْلاَ اللَّهُ مَا اهْتَدَيْنَا‏.‏ وَذَكَرَ شِعْرًا غَيْرَ هَذَا، وَلَكِنِّي لَمْ أَحْفَظْهُ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ هَذَا السَّائِقُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا عَامِرُ بْنُ الأَكْوَعِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَرْحَمُهُ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْلاَ مَتَّعْتَنَا بِهِ، فَلَمَّا صَافَّ الْقَوْمَ قَاتَلُوهُمْ، فَأُصِيبَ عَامِرٌ بِقَائِمَةِ سَيْفِ نَفْسِهِ فَمَاتَ، فَلَمَّا أَمْسَوْا أَوْقَدُوا نَارًا كَثِيرَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذِهِ النَّارُ عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا عَلَى حُمُرٍ إِنْسِيَّةٍ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَهْرِيقُوا مَا فِيهَا، وَكَسِّرُوهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نُهَرِيقُ مَا فِيهَا وَنَغْسِلُهَا قَالَ ‏"‏ أَوْ ذَاكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

مُسدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد، از یزید بن ابی‌عبید، مولای سَلَمه، سَلَمه بن اکوع برای ما حدیث کرد و گفت: همراه پیامبر ﷺ به سوی خیبر حرکت کردیم. مردی از قوم گفت:

«ای عامر! آیا برخی از اشعار خود را برایمان نمی‌خوانی؟» پس عامر پیاده شد و برایشان ترانه می‌خواند و یادآوری می‌کرد: «به خدا سوگند! اگر خدا نبود، هدایت نمی‌شدیم.» او اشعار دیگری نیز غیر از این خواند، اما من آن‌ها را حفظ نکردم. رسول الله ﷺ فرمودند: «این ساربان کیست؟» گفتند: «عامر بن اکوع.» فرمودند: «خداوند او را رحمت کند.» مردی از قوم گفت: «ای رسول الله ﷺ! کاش اجازه می‌دادید بیشتر از مصاحبت او بهره‌مند شویم.» هنگامی که صفوف جنگ آراسته شد و نبرد آغاز گردید، عامر با دسته شمشیر خودش مجروح شد و درگذشت. شب‌هنگام آتش‌های بسیاری افروختند. رسول الله ﷺ پرسیدند: «این آتش چیست؟ برای چه چیزی آتش روشن کرده‌اید؟» گفتند: «برای پختن گوشت خرهای اهلی.» فرمودند: «آنچه در دیگ‌هاست دور بریزید و دیگ‌ها را بشکنید!» مردی گفت: «ای رسول الله ﷺ! آیا نمی‌توانیم محتویات آن‌ها را دور ریخته و دیگ‌ها را بشوییم؟» فرمودند: «یا همان کار را بکنید (اشکالی ندارد).»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت، شعرِ دلگرم‌کننده را با احکامی دربارهٔ گوشت الاغ پیوند می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

این رویداد در جریان غزوهٔ خیبر رخ داد. متن می‌گوید عامر بن اکوع هنگام نبردها درگذشت و آن شب همراهان گوشت الاغ اهلی پخته بودند.

توضیح واژه‌های دشوار
ساربان

کسی که با آواز یا واژه‌های آهنگین، شتران و مسافران را به حرکت وامی‌دارد.

الاغ اهلی

الاغی که به‌عنوان حیوان خانگی یا باربر نگهداری می‌شود، در برابر الاغ وحشی.

صف‌آرایی جنگی

آرایش منظم رزمندگان پیش از آغاز نبرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که شعر و آواز با محتوای نیک، مانند شکرگزاری از الله و دلگرم کردن همراهان، جایز است. سخن پیامبر ﷺ دربارهٔ عامر دعایی برای رحمت دانسته می‌شود؛ مرگ او در نبرد از این برداشت نمی‌کاهد. فقیهان دستور مربوط به دیگ‌ها را دلیلی بر حرام بودن الاغ اهلی می‌دانند، در حالی که اجازهٔ شستن دیگ‌ها نشان می‌دهد دور انداختن ظرف‌ها واجب نبوده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. از شعر یا آواز برای یادآوری الله و دلگرم کردن شایستهٔ مردم استفاده کنید.
  2. دستورهای روشن پیامبرانه دربارهٔ حلال و حرام را پیروی کنید، حتی اگر غذا از پیش آماده شده باشد.
  3. ویژگی‌های نیک دیگران را ارج نهید و برایشان دعا کنید، همان‌گونه که پیامبر ﷺ برای عامر دعا کرد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.