ترقيق القلب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6441

روایت‌شده توسط Hakim ibn Hizam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ترقيق القلب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Hakim ibn Hizam

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ هَذَا الْمَالُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي يَا حَكِيمُ ـ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏"‏‏.‏

ترجمه

علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که زهری می‌گفت: عروه و سعید بن مسیب از حکیم بن حزام به من خبر دادند که او گفت: از پیامبر ﷺ درخواست کردم و ایشان به من بخشیدند، سپس دوباره درخواست کردم و باز هم بخشیدند، و بار سوم درخواست کردم و مجدداً بخشیدند. آنگاه فرمودند:

«ای حکیم! همانا این مال مانند میوه‌ای سبز و شیرین است. هر کس آن را با طیب نفس و بدون آز دریافت کند، در آن برکت داده می‌شود؛ اما هر کس آن را با حرص و طمع بگیرد، در آن برکتی نخواهد داشت و همچون کسی خواهد بود که می‌خورد ولی هرگز سیر نمی‌شود. و دست بالایی (دهنده) بهتر از دست پایینی (گیرنده) است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برکت در دارایی با قناعت افزایش می‌یابد، اما حرص هرگز سیر نمی‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
با دلی راضی

پذیرفتن بدون آزمندی، با سپاسگزاری و بدون ادعاهای ناحق.

دستِ برتر

دستی که می‌بخشد؛ در اینجا در برابر دستی قرار گرفته که دریافت می‌کند.

بابرکت

دارای خیر و سود، حتی اگر مقدار دارایی زیاد نباشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که دارایی به‌خودی‌خود نادرست نیست؛ بلکه شیوه به‌دست‌آوردن و استفاده از آن اهمیت دارد. قناعت و سپاسگزاری برکت می‌آورند، در حالی که حرص انسان را ناراضی نگه می‌دارد. سخن درباره دستِ برتر، کسی را که توانایی دارد به بخشش تشویق می‌کند؛ اما حق نیازمندان برای دریافت کمک را از میان نمی‌برد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام دریافت درآمد تازه درنگ کنید و از خود بپرسید آن را با سپاسگزاری می‌پذیرید یا از روی حرص.
  2. در بودجه خود جایی برای بخشش در نظر بگیرید، بی‌آنکه وظایفتان در برابر خود و خانواده را نادیده بگیرید.
  3. با ارج‌نهادن به نعمت‌هایتان، به‌جای خواستنِ پیوسته بیشتر، قناعت را تمرین کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.