Sahih al-Bukhari، حدیث 6441
روایتشده توسط Hakim ibn Hizam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hakim ibn Hizam
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ " هَذَا الْمَالُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي يَا حَكِيمُ ـ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ".
علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که زهری میگفت: عروه و سعید بن مسیب از حکیم بن حزام به من خبر دادند که او گفت: از پیامبر ﷺ درخواست کردم و ایشان به من بخشیدند، سپس دوباره درخواست کردم و باز هم بخشیدند، و بار سوم درخواست کردم و مجدداً بخشیدند. آنگاه فرمودند:
«ای حکیم! همانا این مال مانند میوهای سبز و شیرین است. هر کس آن را با طیب نفس و بدون آز دریافت کند، در آن برکت داده میشود؛ اما هر کس آن را با حرص و طمع بگیرد، در آن برکتی نخواهد داشت و همچون کسی خواهد بود که میخورد ولی هرگز سیر نمیشود. و دست بالایی (دهنده) بهتر از دست پایینی (گیرنده) است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
برکت در دارایی با قناعت افزایش مییابد، اما حرص هرگز سیر نمیشود.
پذیرفتن بدون آزمندی، با سپاسگزاری و بدون ادعاهای ناحق.
دستی که میبخشد؛ در اینجا در برابر دستی قرار گرفته که دریافت میکند.
دارای خیر و سود، حتی اگر مقدار دارایی زیاد نباشد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که دارایی بهخودیخود نادرست نیست؛ بلکه شیوه بهدستآوردن و استفاده از آن اهمیت دارد. قناعت و سپاسگزاری برکت میآورند، در حالی که حرص انسان را ناراضی نگه میدارد. سخن درباره دستِ برتر، کسی را که توانایی دارد به بخشش تشویق میکند؛ اما حق نیازمندان برای دریافت کمک را از میان نمیبرد.
- هنگام دریافت درآمد تازه درنگ کنید و از خود بپرسید آن را با سپاسگزاری میپذیرید یا از روی حرص.
- در بودجه خود جایی برای بخشش در نظر بگیرید، بیآنکه وظایفتان در برابر خود و خانواده را نادیده بگیرید.
- با ارجنهادن به نعمتهایتان، بهجای خواستنِ پیوسته بیشتر، قناعت را تمرین کنید.
این روایت توضیح میدهد که میل به داشتن دارایی بیشتر میتواند پیوسته افزایش یابد و با هشدار درباره سیرنشدن حرص پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #6442 (Sahih)این حدیث میان داراییای که انسان مصرف میکند و داراییای که با صرف آن در راههای نیک برای آخرت پیش میفرستد، تفاوت میگذارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.