ترقيق القلب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6448

روایت‌شده توسط Khabbab ibn al-Aratt. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ترقيق القلب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Khabbab ibn al-Aratt

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ عُدْنَا خَبَّابًا فَقَالَ هَاجَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نُرِيدُ وَجْهَ اللَّهِ، فَوَقَعَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ، فَمِنَّا مَنْ مَضَى لَمْ يَأْخُذْ مِنْ أَجْرِهِ، مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ، وَتَرَكَ نَمِرَةً فَإِذَا غَطَّيْنَا رَأْسَهُ بَدَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غَطَّيْنَا رِجْلَيْهِ بَدَا رَأْسُهُ، فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ نُغَطِّيَ رَأْسَهُ، وَنَجْعَلَ عَلَى رِجْلَيْهِ مِنَ الإِذْخِرِ، وَمِنَّا مَنْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهْوَ يَهْدُبُهَا‏.‏

ترجمه

حُمیدی برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، اعمش برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که ابوائل می‌فرمود: به عیادت خبّاب رفتیم، پس او گفت:

«ما همراه پیامبر ﷺ هجرت کردیم در حالی که تنها رضایت الله را می‌جستیم، بنابراین پاداش ما بر عهدهٔ الله قرار گرفت. برخی از ما بدون آنکه چیزی از پاداش خود را در دنیا دریافت کنند، رحلت نمودند؛ از جملهٔ آنان مصعب بن عمیر بود که در روز احد به شهادت رسید و تنها یک پارچه برد از خود بر جای گذاشت. هرگاه سرش را با آن می‌پوشاندیم، پاهایش نمایان می‌شد و هرگاه پاهایش را می‌پوشاندیم، سرش نمایان می‌گشت. آنگاه پیامبر ﷺ به ما دستور دادند که سرش را بپوشانیم و بر پاهایش گیاه اذخر بگذاریم. و برخی از ما نیز هستند که میوه‌شان رسیده است و اکنون در حال چیدن آن در دنیا هستند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که برای رضای خدا فداکاری می‌کند، به پاداش او امید دارد.

پیشینه و سبب بیان

ابووائل و دیگران در دوران بیماری از خَبّاب بن اَرَت دیدار کردند. خَبّاب آنان را به یاد مهاجران نخستین انداخت: برخی بدون دریافت پاداش دنیوی درگذشتند، درحالی‌که برخی دیگر در همین زندگی ثمرهٔ اعمالشان را دیدند.

توضیح واژه‌های دشوار
وجه‌الله

تعبیری برای طلب خشنودی خدا و انجام خالصانهٔ کاری برای او.

اِذخِر

نوعی گیاه خوش‌بو که صحابه برای پوشاندن پاهای مُصعَب از آن استفاده کردند.

ثمره را چیدن

دریافت پاداش اعمال نیک؛ در اینجا به کسانی اشاره دارد که از آن پاداش در زندگی دنیوی نیز بهره‌مند شدند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اعمال خالصانه برای خدا از میان نمی‌روند، حتی اگر پاداششان به آخرت موکول شود. این بخش، صبر و دل‌کندن از دنیا را می‌ستاید، بی‌آنکه فقر را هدفی فی‌نفسه بداند: برخی از مؤمنان نخستین با فقر درگذشتند و برخی دیگر از رفاه دنیوی برخوردار شدند. نمونهٔ مُصعَب بن عُمَیر همچنین نشان‌دهندهٔ دقت پیامبر ﷺ در پوشاندن پیکر درگذشتگان، با توجه به امکانات موجود است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از انجام کار نیک، نیت خود را بررسی کنید و هرگاه دیدید تحسین یا منفعت انگیزه‌تان شده است، آن را تازه کنید.
  2. اگر نتیجه‌ای حاصل نشد، به نیکی ادامه دهید و اعتماد داشته باشید که خداوند هیچ تلاش خالصانه‌ای را تباه نمی‌کند.
  3. با امکاناتی که در اختیار دارید به نیازمندان کمک کنید؛ همان‌گونه که صحابه با دقت مُصعَب را پوشاندند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.