ترقيق القلب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6481

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ترقيق القلب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُوسَىآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مُعْتَمِرٌ
  3. 3أَبِي
  4. 4قَتَادَةُ
  5. 5عُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ
  6. 6أَبِي سَعِيدٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ذَكَرَ رَجُلاً فِيمَنْ كَانَ سَلَفَ أَوْ قَبْلَكُمْ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً وَوَلَدًا ـ يَعْنِي أَعْطَاهُ قَالَ ـ فَلَمَّا حُضِرَ قَالَ لِبَنِيهِ أَىَّ أَبٍ كُنْتُ قَالُوا خَيْرَ أَبٍ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَبْتَئِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا ـ فَسَّرَهَا قَتَادَةُ لَمْ يَدَّخِرْ ـ وَإِنْ يَقْدَمْ عَلَى اللَّهِ يُعَذِّبْهُ فَانْظُرُوا، فَإِذَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي، حَتَّى إِذَا صِرْتُ فَحْمًا فَاسْحَقُونِي ـ أَوْ قَالَ فَاسْهَكُونِي ـ ثُمَّ إِذَا كَانَ رِيحٌ عَاصِفٌ فَأَذْرُونِي فِيهَا‏.‏ فَأَخَذَ مَوَاثِيقَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَرَبِّي فَفَعَلُوا فَقَالَ اللَّهُ كُنْ‏.‏ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ، ثُمَّ قَالَ أَىْ عَبْدِي مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ مَخَافَتُكَ ـ أَوْ فَرَقٌ مِنْكَ ـ فَمَا تَلاَفَاهُ أَنْ رَحِمَهُ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ فَحَدَّثْتُ أَبَا عُثْمَانَ فَقَالَ سَمِعْتُ سَلْمَانَ غَيْرَ أَنَّهُ زَادَ فَأَذْرُونِي فِي الْبَحْرِ‏.‏ أَوْ كَمَا حَدَّثَ‏.‏ وَقَالَ مُعَاذٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعْتُ عُقْبَةَ، سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

موسی برای ما حدیث کرد، معتمر برای ما حدیث کرد، شنیدم پدرم گفت: قتاده برای ما حدیث کرد، از عقبه بن عبدالغافر، از ابوسعید رضی الله عنه، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«پیامبر ﷺ مردی را از گذشتگان یا پیشینیان شما یاد کردند که خداوند به او مال و فرزندان داده بود. چون مرگش فرا رسید، به فرزندانش گفت: 'من چه پدری برایتان بودم؟' گفتند: 'بهترین پدر.' گفت: 'اما من هیچ خیری نزد الله ذخیره نکرده‌ام؛ اگر در پیشگاه الله حاضر شوم، مرا عذاب خواهد داد. پس گوش کنید، هنگامی که مُردم، مرا بسوزانید تا زمانی که زغال شوم، آنگاه مرا آسیاب کنید —یا فرمود: بکوبید— سپس چون باد شدیدی وزید، مرا در آن پراکنده سازید.' پس به پروردگارم سوگندشان داد و از آنان پیمان محکم گرفت و آنان نیز چنین کردند. آنگاه الله فرمود: 'باش!' ناگهان آن مرد ایستاد. سپس الله فرمود: 'ای بنده من! چه چیز تو را وادار به این کار کرد؟' گفت: 'ترس از تو —یا بیم از تو.' پس الله او را مورد رحمت قرار داد.» ابوسعید گوید: این ماجرا را برای ابوعثمان نقل کردم، او گفت: «از سلمان نیز همین‌گونه شنیدم، ولی او افزود: 'سپس مرا در دریا بریزید،' یا چنانکه نقل کرده است.» و معاذ گفت: شعبه برای ما حدیث کرد، از قتاده، شنیدم عقبه می‌گفت، شنیدم ابوسعید می‌گفت، از پیامبر ﷺ.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

آن مرد از خدا می‌ترسید و خداوند با وجود خطای بزرگش او را آمرزید.

توضیح واژه‌های دشوار
هیچ توشه‌ای نیندوخته بود

قتاده توضیح می‌دهد که آن مرد به گفته خودش هیچ عمل نیکی برای دیدار با خدا آماده نکرده بود.

باش!

فرمان خداوند که به‌واسطه آن مرد دوباره زنده شد؛ هیچ‌چیز نمی‌تواند در برابر قدرت خداوند بایستد.

ترس از خدا

هیبت خداوند که انسان را به آگاهی از مسئولیتش و بازگشت به سوی او وامی‌دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت درمی‌یابند که ترس صادقانه از خداوند و رحمت او می‌توانند از دلایل آمرزش باشند. آن مرد به‌اشتباه و به‌گونه‌ای جدی تصور می‌کرد که خداوند نمی‌تواند او را دوباره زنده کند؛ این اشتباه از سر تکبر و انکار نبود، بلکه از ترس و ناآگاهی ناشی می‌شد. این روایت مجوزی برای بی‌اعتنایی به فرمان‌های خداوند نیست: ایمان، توبه و اعمال نیک همچنان ضروری‌اند. شرح‌های کلاسیک همچنین تأکید می‌کنند که خداوند می‌تواند مردگان را گرد آورد، حتی اگر بقایای آنان پراکنده شده باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. ترس از خدا را با امید به رحمت او همراه کن و هرگز از آمرزشش نومید نشو.
  2. هر روز با توبه‌ای صادقانه و اعمال نیکِ عملی، خود را برای آخرت آماده کن.
  3. هنگام تردید در مسائل اعتقادی، دانش معتبر بجوی و درباره قدرت خداوند بر پایه برداشت‌های شخصی نتیجه‌گیری نکن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.