Sahih al-Bukhari، حدیث 6491
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو مَعْمَرٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الْوَارِثِ
- 3جَعْدٌ أَبُو عُثْمَانَ
- 4أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ
- 5ابْنِ عَبَّاسٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا جَعْدٌ أَبُو عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا يَرْوِي عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ، ثُمَّ بَيَّنَ ذَلِكَ فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ، وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ سَيِّئَةً وَاحِدَةً ".
ابو معمر برای ما حدیث کرد، عبدالوارث برای ما حدیث کرد، جعد ابوعثمان برای ما حدیث کرد، ابورجاء عطاردی برای ما حدیث کرد، از ابن عباس رضی الله عنهما، از پیامبر ﷺ در آنچه از پروردگار عزوجل روایت میفرماید که فرمود:
«همانا الله نوشتن نیکیها و بدیها را مقرر فرمود، سپس آن را روشن ساخت. هر کس قصد انجام کار نیکی کند ولی آن را انجام ندهد، الله آن را نزد خود به عنوان یک نیکی کامل برایش مینویسد. و اگر قصد آن را بکند و انجامش دهد، الله آن را نزد خود از ده تا هفتصد برابر، بلکه بسیار بیشتر از آن، به عنوان نیکی برایش مینویسد. و هر کس قصد انجام گناهی کند ولی آن را انجام ندهد، الله آن را نزد خود به عنوان یک نیکی کامل برایش مینویسد. و اگر قصد آن را بکند و انجامش دهد، الله تنها یک گناه برایش مینویسد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خداوند نیتهای نیک را بهوفور پاداش میدهد و اعمال بد را بهعدالت به حساب میآورد.
نیت آگاهانه برای انجام کاری؛ اندیشهای گذرا با عزمی راسخ یکسان نیست.
خداوند پاداش را نزد خود میداند و حفظ میکند؛ این تعبیر بر ارزش ویژه آن تأکید دارد.
روایتی که در آن پیامبر ﷺ سخنی را از خداوند نقل میکند، بیآنکه آن سخن بخشی از قرآن باشد.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که خداوند از روی رحمت، پاداش را چند برابر میکند، درحالیکه عمل بدِ انجامشده بهعنوان یک گناه ثبت میشود. کسی که صادقانه قصد انجام کار نیکی کند اما آن را انجام ندهد، پاداش میگیرد؛ و کسی که برای خشنودی خدا از انجام کار بدی دست بکشد، برای این کار نیکی دریافت میکند. ترک گناه بهسبب ناتوانی یا مانعی بیرونی، لزوماً با چشمپوشی آگاهانه از آن برای خدا یکسان نیست. این روایت همچنین تأکید میکند که نیت و عمل هر دو در ارزیابی رفتار انسان اهمیت دارند.
- هر روز تصمیم بگیر کار نیکی انجام دهی و هرگاه توانستی، آن را به عملی مشخص تبدیل کن.
- از روی پروا و احترام به خدا گناهی را ترک کن و سپس در پی انجام کار نیکی باش تا این انتخابت را استوارتر سازی.
- دیگران را تنها بر پایه آنچه آشکارا انجام دادهاند داوری نکن؛ نیتها مهماند، اما تنها خداوند از آنها بهطور کامل آگاه است.
این حدیث قدسی تأکید میکند که خداوند ستم را منع میکند و اعمال نیک و بد را بهعدالت میسنجد؛ این مضمون با پاداش و حسابرسی در این روایت هماهنگ است.
Sahih al-Bukhari · #6490 (Sahih)این روایت که در همان بخش از کتاب آمده، به چگونگی ثبت اعمال و پیامدهایشان میپردازد و بدینترتیب توضیح پاداش و حسابرسی را کامل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.