سوگندها و نذرها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6677

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: سوگندها و نذرها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو عَوَانَةَ
  3. 3الأَعْمَشِ
  4. 4أَبِي وَائِلٍ
  5. 5عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏ فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا حَدَّثَكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالُوا كَذَا وَكَذَا‏.‏ قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ بَيِّنَتُكَ أَوْ يَمِينُهُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏

ترجمه

موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از اعمش، از ابی‌وائل، از عبدالله رضی الله عنه که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس سوگند دروغین یاد کند تا مال مسلمانی را غصب نماید، در حالی با خداوند ملاقات خواهد کرد که خدا بر او خشمگین است.» سپس خداوند در تأیید این مطلب نازل فرمود: {کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند} تا پایان آیه. سپس اشعث بن قیس وارد شد و پرسید: «ابوعبدالرحمن چه چیزی برای شما نقل کرد؟» گفتند: «فلان و فلان.» او گفت: «این آیه درباره من نازل شده است. چاهی در زمین پسرعمویم داشتم، پس نزد رسول الله ﷺ رفتم. ایشان فرمودند: 'یا گواه بیاور یا او باید سوگند یاد کند.' گفتم: 'ای رسول الله ﷺ، در آن صورت او قطعاً سوگند دروغ خواهد خورد!' آنگاه رسول الله ﷺ فرمودند: 'هر کس سوگند دروغین یاد کند در حالی که در آن گناهکار باشد تا مال مسلمانی را غصب کند، روز قیامت با خداوند ملاقات خواهد کرد در حالی که خدا بر او خشمگین است.'"

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم خداوند را در پی دارد.

پیشینه و سبب بیان

الأشعث بن قیس نقل کرد که دربارهٔ چاهی در زمین پسرعمویش اختلاف داشت. پیامبر ﷺ فرمود که او باید دلیل بیاورد وگرنه طرف مقابل می‌تواند سوگند بخورد. الأشعث بیم داشت که پسرعمویش سوگند دروغ بخورد. این روایت این ماجرا را با آیهٔ ۷۷ سورهٔ آل‌عمران مرتبط می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
یمین صبر

سوگندی رسمی که در جریان یک اختلاف ادا می‌شود و شخصی که آن را می‌خورد باید به آن پایبند باشد.

تصاحب ناروا

گرفتن مال کسی بدون داشتن حق معتبر برای آن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که قاضی می‌تواند از خواهان دلیل بخواهد و اگر دلیلی نداشت، از خوانده سوگند مطالبه کند. سوگند، ادعای ناحق را نزد خداوند به حق تبدیل نمی‌کند: کسی که آگاهانه برای به‌دست‌آوردن مال سوگند دروغ می‌خورد، مرتکب گناهی بزرگ می‌شود و همچنان مسئول بازگرداندن آن مال است. مذاهب فقهی این قاعدهٔ اثبات را در اختلاف‌ها می‌پذیرند، هرچند دربارهٔ شیوهٔ اجرا و استثناها تفاوت‌هایی دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف، دلیل را صادقانه ارائه کنید و واقعیت‌ها را جعل یا تحریف نکنید.
  2. هرگز برای گرفتن پول، زمین یا حق دیگری سوگند دروغ نخورید.
  3. اگر با سوگندی ناحق مالی به دست آورده‌اید، آن را بازگردانید و زیان را جبران کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.