سوگندها و نذرها · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6707

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: سوگندها و نذرها
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ خَيْبَرَ فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلاَ فِضَّةً إِلاَّ الأَمْوَالَ وَالثِّيَابَ وَالْمَتَاعَ، فَأَهْدَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ يُقَالُ لَهُ رِفَاعَةُ بْنُ زَيْدٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غُلاَمًا يُقَالُ لَهُ مِدْعَمٌ، فَوَجَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى وَادِي الْقُرَى حَتَّى إِذَا كَانَ بِوَادِي الْقُرَى بَيْنَمَا مِدْعَمٌ يَحُطُّ رَحْلاً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَهْمٌ عَائِرٌ فَقَتَلَهُ، فَقَالَ النَّاسُ هَنِيئًا لَهُ الْجَنَّةُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَلاَّ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ الَّتِي أَخَذَهَا يَوْمَ خَيْبَرَ مِنَ الْمَغَانِمِ، لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ، لَتَشْتَعِلُ عَلَيْهِ نَارًا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ النَّاسُ جَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ ـ أَوْ ـ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ ‏"‏‏.‏

ترجمه

اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از ثور بن زید دیلی، از ابوالغیث (مولای ابن مطیع)، از ابوهریره که گفت: در روز خیبر همراه رسول الله ﷺ خارج شدیم. در غنایم جنگی طلا یا نقره‌ای به دست نیاوردیم، بلکه تنها اموال، لباس‌ها و اسباب‌المعاش نصیبمان شد. سپس مردی از بنی ضبیب به نام رفاعة بن زید، غلامی به نام مدعم را به رسول الله ﷺ هدیه داد. آنگاه رسول الله ﷺ به سوی وادی القری حرکت کردند. هنگامی که در وادی القری بودند، در حالی که مدعم داشت پالان شتر رسول الله ﷺ را پایین می‌آورد، تیری سرگردان به او اصابت کرد و او را کشت. مردم گفتند:

«بهشت بر او مبارک باد!» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «هرگز نه! سوگند به آنکه جانم در دست اوست، همان عبایی که او در روز خیبر از غنایم پیش از تقسیم برداشته بود، اکنون بر او آتش گرفته و می‌سوزد.» چون مردم این سخن را شنیدند، مردی یک یا دو بند کفش چرمی نزد پیامبر ﷺ آورد، ایشان فرمودند: «یک بند کفش از آتش، یا دو بند کفش از آتش.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حتی تصرف ناحق در سهمی اندک از غنیمت نیز پیامدهای سنگینی دارد.

پیشینه و سبب بیان

این واقعه در جریان حرکت پس از خیبر، در وادی‌القری رخ داد. مِدْعَم بر اثر تیری سرگردان کشته شد؛ سپس پیامبر ﷺ آشکار کرد که او پیش‌تر ردایی از غنیمت جنگیِ تقسیم‌نشده برداشته بود.

توضیح واژه‌های دشوار
غنیمت جنگی

اموالی که پس از نبرد، بر اساس احکام اسلامی تقسیم می‌شوند.

پیش از تقسیم

پیش از آنکه رهبرِ دارای صلاحیت، غنیمت را طبق مقررات مربوط به افرادِ دارای حق اختصاص دهد.

بندِ صندل

بندی چرمی از صندل؛ حتی چنین چیز کوچکی را نیز نمی‌توان ناحق برداشت.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفته‌اند که پنهان‌کردن یا برداشتن چیزی از غنیمت جنگی پیش از تقسیم آن حرام است، حتی اگر آن چیز کوچک باشد. این هشدار شدید نشان می‌دهد که اعمال نیک یا مرگی پرافتخار مجوزی برای پایمال‌کردن حقوق دیگران نیست؛ داوری نهایی دربارهٔ هر شخص از آنِ الله است. مذاهب فقهی تقسیم غنیمت را در چارچوب مقرراتی بررسی می‌کنند که حقوق جامعه و اختیار رهبر را پاس می‌دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در محل کار، خانه یا انجمن، چیزی را که به شما اختصاص نیافته برندارید؛ حتی اگر شیئی کوچک باشد.
  2. در تقسیم اموال مشترک، بررسی کنید چه کسی اختیار تخصیص آن‌ها را دارد و به توافق‌ها پایبند بمانید.
  3. اگر چیزی را ناحق برداشته‌اید، آن را به صاحب حق بازگردانید و طلب آمرزش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.