الحيل · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6956

روایت‌شده توسط Talha ibn Ubaydullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الحيل
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3أَبِي سُهَيْلٍ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصِّيَامِ قَالَ ‏"‏ شَهْرَ رَمَضَانَ، إِلاَّ أَنْ تَطَوَّعَ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الزَّكَاةِ قَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرَائِعَ الإِسْلاَمِ‏.‏ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لاَ أَتَطَوَّعُ شَيْئًا وَلاَ أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏ أَوْ ‏"‏ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي عِشْرِينَ وَمِائَةِ بَعِيرٍ حِقَّتَانِ‏.‏ فَإِنْ أَهْلَكَهَا مُتَعَمِّدًا، أَوْ وَهَبَهَا أَوِ احْتَالَ فِيهَا فِرَارًا مِنَ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر حدیث کرد، از ابوسهیل، از پدرش، از طلحه بن عبیدالله که مردی بادیه‌نشین با موهای ژولیده نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت:

«ای رسول خدا ﷺ! به من بگو الله چه نمازی را بر من واجب کرده است؟» فرمود: «نمازهای پنج‌گانه، مگر آنکه بخواهی چیزی نافله بخوانی.» گفت: «به من بگو الله چه روزه‌ای را بر من واجب کرده است؟» فرمود: «روزه ماه رمضان، مگر آنکه بخواهی چیزی نافله روزه بگیری.» گفت: «به من بگو الله چه زکاتی را بر من واجب کرده است؟» پس رسول خدا ﷺ احکام اسلام را به او آموخت. آن مرد گفت: «سوگند به ذاتی که تو را گرامی داشت، نه کاری مستحب انجام می‌دهم و نه از آنچه الله بر من واجب کرده چیزی کم می‌کنم.» رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر راست گفته باشد، رستگار شد» یا «اگر راست گفته باشد، وارد بهشت شد.» و برخی مردم گفته‌اند: «زکات صد و بیست شتر، دو حِقّه است؛ بنابراین اگر کسی عمداً آن‌ها را نابود کند، یا ببخشد، یا برای فرار از زکات حیله‌ای به کار برد، گناهی بر او نیست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اخلاص در انجام عبادت‌های واجب به رستگاری می‌انجامد.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

بخشی واجب از برخی دارایی‌ها که طبق شرایط و احکام مشخص پرداخت می‌شود.

حِقّه‌ها

شترانی که به سن معینی رسیده‌اند و در محاسبهٔ یادشدهٔ زکات، پرداخت آن‌ها واجب است.

ترفند برای فرار از زکات

کاری که شخص با آن عمداً دارایی خود را به شکلی دیگر جلوه می‌دهد یا مدیریت می‌کند تا از پرداخت زکات واجب بگریزد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که نمازهای واجب، روزهٔ رمضان و زکاتِ واجب، از تکالیف اساسی‌اند؛ عبادت‌های مستحب ارزشمندند، اما جایگزین این واجبات نمی‌شوند. وعدهٔ رستگاری به صداقت و انجام واقعی آنچه واجب است پیوند دارد. اشارهٔ پایانی به گریز از زکات، ترفندی فقهی را بازگو می‌کند، اما فریب را روا نمی‌داند: تغییر ظاهری مالکیت، نیتِ فرار از زکات را صادقانه یا پسندیده نمی‌کند. مذاهب فقهی پیامدهای دقیق چنین کارهایی را بر پایهٔ احکام زکات، دارایی و نیت بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بیاموزید کدام نمازها، روزه‌ها و زکات واقعاً واجب‌اند و آن‌ها را با دقت به‌جا آورید.
  2. پس از آنکه در انجام واجبات پایبندی قابل‌اعتماد نشان دادید، عبادت‌های مستحب را افزایش دهید.
  3. با نیتِ فرار از زکات واجب، دارایی خود را تغییر ندهید؛ اگر دربارهٔ محاسبه تردید دارید، از فردی آگاه راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.