الحيل · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6972

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الحيل
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو أُسَامَةَ
  3. 3هِشَامٍ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5عَائِشَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ الْحَلْوَاءَ، وَيُحِبُّ الْعَسَلَ، وَكَانَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ أَجَازَ عَلَى نِسَائِهِ فَيَدْنُو مِنْهُنَّ، فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ، فَاحْتَبَسَ عِنْدَهَا أَكْثَرَ مِمَّا كَانَ يَحْتَبِسُ، فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لِي أَهْدَتِ امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةَ عَسَلٍ، فَسَقَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ شَرْبَةً‏.‏ فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسَوْدَةَ قُلْتُ إِذَا دَخَلَ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ فَقُولِي لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لاَ‏.‏ فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَشْتَدُّ عَلَيْهِ أَنْ تُوجَدُ مِنْهُ الرِّيحُ، فَإِنَّهُ سَيَقُولُ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ‏.‏ فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ وَسَأَقُولُ ذَلِكَ، وَقُولِيهِ أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى سَوْدَةَ، قُلْتُ تَقُولُ سَوْدَةُ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ كِدْتُ أَنْ أُبَادِرَهُ بِالَّذِي قُلْتِ لِي، وَإِنَّهُ لَعَلَى الْبَابِ فَرَقًا مِنْكِ، فَلَمَّا دَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ قَالَ ‏"‏ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَىَّ قُلْتُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ وَدَخَلَ عَلَى صَفِيَّةَ فَقَالَتْ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَسْقِيكَ مِنْهُ قَالَ ‏"‏ لاَ حَاجَةَ لِي بِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي‏.‏

ترجمه

عبید بن اسماعیل به ما حدیث نقل کرد، او از ابواسامه، او از هشام، او از پدرش، و او از عایشه رضی الله عنها روایت کرد که گفت: رسول خدا ﷺ شیرینی و عسل را دوست داشتند. هرگاه نماز عصر را به جا می‌آوردند، بر همسران خود سر می‌زدند و نزد آنان می‌نشستند. روزی بر حفصه رضی الله عنها وارد شدند و بیش از معمول نزد او ماندند. من علت را جویا شدم و به من گفته شد که زنی از قومش مشک عسلی به او هدیه داده بود و او جرعه‌ای از آن را به رسول خدا ﷺ نوشانده بود. گفتم:

«به خدا سوگند، حتماً برای او چاره‌اندیشی خواهیم کرد.» سپس این ماجرا را با سوده رضی الله عنها در میان گذاشتم و به او گفتم: «وقتی پیامبر ﷺ بر تو وارد شد و به تو نزدیک گردید، به ایشان بگو: ای رسول خدا ﷺ! آیا مغافیر خورده‌اید؟» ایشان قطعاً خواهند فرمود: «خیر.» آنگاه به ایشان بگو: «پس این بوی ناخوشایند چیست؟» زیرا برای رسول خدا ﷺ بسیار گران بود که بوی بدی از ایشان استشمام شود. ایشان حتماً خواهند فرمود: «حفصه جرعه‌ای عسل به من نوشانده است.» پس به ایشان بگو: «حتماً زنبورهای آن عسل از گل عرفط (گیاهی بدبو) تغذیه کرده‌اند.» من نیز همین را خواهم گفت، و تو ای صفیه نیز همین را بگو.» چون پیامبر ﷺ بر سوده وارد شدند، سوده گفت: «سوگند به آنکه جز او معبودی نیست، نزدیک بود از ترس اینکه تو از دستم ناراحت شوی، پیش از آنکه ایشان کاملاً وارد شوند، همان سخنی را که آموخته بودی بر زبان آورم؛ اما وقتی رسول خدا ﷺ به من نزدیک شدند، گفتم: ای رسول خدا ﷺ! آیا مغافیر خورده‌اید؟» فرمودند: «خیر.» گفتم: «پس این بو چیست؟» فرمودند: «حفصه جرعه‌ای عسل به من نوشانده است.» گفتم: «حتماً زنبورهای آن از عرفط تغذیه کرده‌اند.» سپس چون پیامبر ﷺ بر من وارد شدند، من نیز همین سخن را گفتم. و چون بر صفیه وارد شدند، او نیز همان را گفت. آنگاه که پیامبر ﷺ دوباره بر حفصه وارد شدند، حفصه عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! آیا از آن عسل به شما بنوشانم؟» فرمودند: «نیازی به آن ندارم.» سوده رضی الله عنها گفت: «سبحان الله! ما ایشان را از آن محروم کردیم.» عایشه رضی الله عنها گفت: «به او گفتم: خاموش باش!»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه و زنان دیگری پیامبر ﷺ را از نوشیدن عسل منصرف کردند.

پیشینه و سبب بیان

حفصه عسل را هدیه گرفت و به پیامبر ﷺ از آن نوشاند. عایشه با سوده و صفیه نقشه‌ای چید تا او گمان کند عسل بوی ناخوشایندی ایجاد کرده است.

توضیح واژه‌های دشوار
مَغافیر

گیاهی با بوی تند؛ در اینجا نامش را آوردند تا بوی آن را به عسل نسبت دهند.

عُرفُط

گیاهی که زنان گفتند زنبورها از آن خورده بودند و ممکن است به عسل بو داده باشد.

مشک چرمیِ عسل

ظرفی چرمی که عسل در آن نگهداری و از آن نوشانده می‌شد.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک این ماجرا را نمونه‌ای از حسادت متقابل و احساسات انسانی در خانوادهٔ پیامبر ﷺ دانسته‌اند. آنان اشاره می‌کنند که پیامبر ﷺ به گفته‌های همسرانش توجه کرد و برای آرامش خاطر آنان، نوشیدنی محبوبی را کنار گذاشت. این ماجرا تأییدی کلی بر فریبکاری نیست: عالمان میان این‌گونه تدبیرهای خانوادگی و دروغ‌هایی که موجب ستم، آسیب یا پایمال شدن حقوق می‌شوند تفاوت می‌گذارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. تنش‌های خانه را صادقانه و با مهربانی مطرح کنید، نه اینکه با داستانی ساختگی کسی را به کاری وادار کنید.
  2. به حساسیت‌ها و ترجیحات اعضای خانواده توجه کنید، بی‌آنکه به حقوقشان آسیب بزنید.
  3. میان شوخی بی‌آزار و فریبی که اعتماد را خدشه‌دار می‌کند تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.