تعبیر خواب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7047

روایت‌شده توسط Samurah ibn Jundub. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تعبیر خواب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  3. 3عَوْفٌ
  4. 4أَبُو رَجَاءٍ
  5. 5سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ لأَصْحَابِهِ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ، وَإِنَّهُ قَالَ ذَاتَ غَدَاةٍ ‏"‏ إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ، وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي، وَإِنَّهُمَا قَالاَ لِي انْطَلِقْ‏.‏ وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا، وَإِنَّا أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِصَخْرَةٍ، وَإِذَا هُوَ يَهْوِي بِالصَّخْرَةِ لِرَأْسِهِ، فَيَثْلَغُ رَأْسَهُ فَيَتَهَدْهَدُ الْحَجَرُ هَا هُنَا، فَيَتْبَعُ الْحَجَرَ فَيَأْخُذُهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَيْهِ حَتَّى يَصِحَّ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُسْتَلْقٍ لِقَفَاهُ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِكَلُّوبٍ مِنْ حَدِيدٍ، وَإِذَا هُوَ يَأْتِي أَحَدَ شِقَّىْ وَجْهِهِ فَيُشَرْشِرُ شِدْقَهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرَهُ إِلَى قَفَاهُ وَعَيْنَهُ إِلَى قَفَاهُ ـ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ أَبُو رَجَاءٍ فَيَشُقُّ ـ قَالَ ثُمَّ يَتَحَوَّلُ إِلَى الْجَانِبِ الآخَرِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ بِالْجَانِبِ الأَوَّلِ، فَمَا يَفْرُغُ مِنْ ذَلِكَ الْجَانِبِ حَتَّى يَصِحَّ ذَلِكَ الْجَانِبُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ فَيَفْعَلُ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى‏.‏ قَالَ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى مِثْلِ التَّنُّورِ ـ قَالَ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ فَإِذَا فِيهِ لَغَطٌ وَأَصْوَاتٌ ـ قَالَ ـ فَاطَّلَعْنَا فِيهِ، فَإِذَا فِيهِ رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ، وَإِذَا هُمْ يَأْتِيهِمْ لَهَبٌ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ، فَإِذَا أَتَاهُمْ ذَلِكَ اللَّهَبُ ضَوْضَوْا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ ـ حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ أَحْمَرَ مِثْلِ الدَّمِ، وَإِذَا فِي النَّهَرِ رَجُلٌ سَابِحٌ يَسْبَحُ، وَإِذَا عَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ حِجَارَةً كَثِيرَةً، وَإِذَا ذَلِكَ السَّابِحُ يَسْبَحُ مَا يَسْبَحُ، ثُمَّ يَأْتِي ذَلِكَ الَّذِي قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ الْحِجَارَةَ فَيَفْغَرُ لَهُ فَاهُ فَيُلْقِمُهُ حَجَرًا فَيَنْطَلِقُ يَسْبَحُ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَيْهِ، كُلَّمَا رَجَعَ إِلَيْهِ فَغَرَ لَهُ فَاهُ فَأَلْقَمَهُ حَجَرًا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ كَرِيهِ الْمَرْآةِ كَأَكْرَهِ مَا أَنْتَ رَاءٍ رَجُلاً مَرْآةً، وَإِذَا عِنْدَهُ نَارٌ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتَمَّةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ نَوْرِ الرَّبِيعِ، وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَىِ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لاَ أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولاً فِي السَّمَاءِ، وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلاَ أَحْسَنَ‏.‏ ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي ارْقَ فِيهَا‏.‏ قَالَ فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ، فَأَتَيْنَا باب الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا، فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ، وَشَطْرٌ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لَهُمُ اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ‏.‏ قَالَ وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ، فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ، فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي هَذِهِ جَنَّةُ عَدْنٍ، وَهَذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قَالَ فَسَمَا بَصَرِي صُعُدًا، فَإِذَا قَصْرٌ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ ـ قَالَ ـ قَالاَ هَذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمَا، ذَرَانِي فَأَدْخُلَهُ‏.‏ قَالاَ أَمَّا الآنَ فَلاَ وَأَنْتَ دَاخِلُهُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ عَجَبًا، فَمَا هَذَا الَّذِي رَأَيْتُ قَالَ قَالاَ لِي أَمَا إِنَّا سَنُخْبِرُكَ، أَمَّا الرَّجُلُ الأَوَّلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُثْلَغُ رَأْسُهُ بِالْحَجَرِ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَأْخُذُ الْقُرْآنَ فَيَرْفُضُهُ وَيَنَامُ عَنِ الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُشَرْشَرُ شِدْقُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَعَيْنُهُ إِلَى قَفَاهُ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَغْدُو مِنْ بَيْتِهِ فَيَكْذِبُ الْكَذْبَةَ تَبْلُغُ الآفَاقَ، وَأَمَّا الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ الْعُرَاةُ الَّذِينَ فِي مِثْلِ بِنَاءِ التَّنُّورِ فَإِنَّهُمُ الزُّنَاةُ وَالزَّوَانِي‏.‏ وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يَسْبَحُ فِي النَّهَرِ وَيُلْقَمُ الْحَجَرَ، فَإِنَّهُ آكِلُ الرِّبَا، وَأَمَّا الرَّجُلُ الْكَرِيهُ الْمَرْآةِ الَّذِي عِنْدَ النَّارِ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا، فَإِنَّهُ مَالِكٌ خَازِنُ جَهَنَّمَ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الطَّوِيلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ صلى الله عليه وسلم وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ‏.‏ وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شَطْرٌ مِنْهُمْ حَسَنًا وَشَطَرٌ مِنْهُمْ قَبِيحًا، فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ خَلَطُوا عَمَلاً صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا، تَجَاوَزَ اللَّهُ عَنْهُمْ ‏"‏‏.‏

ترجمه

مؤمل بن هشام ابوهشام برایم حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم برایمان حدیث کرد، عوف برایمان حدیث کرد، ابورجاء برایمان حدیث کرد، سمره بن جندب رضی الله عنه فرمود: رسول خدا ﷺ بسیار از یارانش می‌پرسیدند:

«آیا کسی از شما خوابی دیده است؟» پس هر که را الله می‌خواست، خوابش را برای ایشان بازگو می‌کرد. یک بامداد پیامبر ﷺ فرمودند: «دیشب دو نفر (فرشته) نزد من آمدند و مرا بیدار کردند و گفتند: حرکت کن! من با آنان راه افتادم. به مردی رسیدیم که دراز کشیده بود و مرد دیگری بالای سرش ایستاده بود و سنگی بزرگ در دست داشت. او سنگ را بر سر آن مرد می‌کوبید، سرش شکافته می‌شد و سنگ غلتان دور می‌شد. او سنگ را برمی‌داشت، اما تا وقتی که بازمی‌گشت، سر آن مرد مانند اول سالم شده بود. سپس همان کار بار نخست را تکرار می‌کرد. به دو همراهم گفتم: سبحان الله! این دو کیستند؟ گفتند: پیش برو! پیش رفتیم تا به مردی رسیدیم که به پشت خوابیده بود و مرد دیگری با قلابی آهنین بالای سرش ایستاده بود. او قلاب را در یک طرف دهان آن مرد فرو می‌برد و گوشه لبش را تا پشت گردنش پاره می‌کرد، بینی‌اش را تا گردن و چشمش را تا گردن می‌شکافت. سپس به طرف دیگر صورتش می‌رفت و همان کاری را می‌کرد که با طرف اول کرده بود. هنوز از آن طرف فارغ نمی‌شد که طرف دیگر مانند اول سالم می‌شد، و او دوباره همان کار بار نخست را تکرار می‌کرد. گفتم: سبحان الله! این‌ها کیستند؟ گفتند: پیش برو! پیش رفتیم تا به چیزی مانند تنور رسیدیم. از درون آن سروصدا و فریاد شنیده می‌شد. چون در آن نگریستیم، مردان و زنان برهنه‌ای را دیدیم که شعله‌های آتش از زیر به سوی آنان زبانه می‌کشید و چون آتش به آنان می‌رسید، فریاد برمی‌آوردند. پرسیدم: این‌ها کیستند؟ گفتند: پیش برو، پیش برو! پیش رفتیم تا به رودی رسیدیم که سرخ همچون خون بود. در رود مردی شنا می‌کرد و بر کنار رود مرد دیگری سنگ‌های بسیاری گرد آورده بود. هرگاه شناگر به نزد او می‌آمد، دهانش را می‌گشود و آن مرد سنگی در دهانش می‌انداخت و او دوباره شنا می‌کرد. این روند پیوسته تکرار می‌شد. پرسیدم: این دو کیستند؟ گفتند: پیش برو، پیش برو! پیش رفتیم تا به مردی رسیدیم که زشت‌منظرترین کسی بود که تاکنون دیده‌ای. نزد او آتشی بود که هیزم در آن می‌افکند و به گرد آن می‌دوید. پرسیدم: این کیست؟ گفتند: پیش برو، پیش برو! سپس به باغی سرسبز و انبوه رسیدیم که در آن از هر نوع گل بهاری بود. در میان باغ مردی بسیار بلندقد ایستاده بود که از شدت بلندی تقریباً سرش را نمی‌دیدم و گرداگرد او کودکانی بودند که هرگز به آن تعداد ندیده بودم. پرسیدم: این کیست و این‌ها کیستند؟ گفتند: پیش برو، پیش برو! سرانجام به باغی عظیم و بسیار زیبا رسیدیم که هرگز باغی بزرگ‌تر و نیکوتر از آن ندیده بودم. به من گفتند: بالا برو. بالا رفتیم تا به شهری رسیدیم که با خشت‌های طلا و نقره ساخته شده بود. به دروازه شهر رسیدیم و درخواست گشایش کردیم و در برایمان گشوده شد. وارد شدیم و مردانی را دیدیم که نیمی از وجودشان زیباترین چیزی بود که دیده‌ای و نیم دیگر زشت‌ترین. دو همراهم به آنان دستور دادند که در آن رود فرو روند. رودی از میان شهر می‌گذشت که آبش به سفیدی شیر بود. آنان در آن فرو رفتند و چون بازگشتند، آن زشتی از ایشان رفته بود و به بهترین صورت درآمده بودند. به من گفتند: این بهشت عدن است و آن جایگاه توست. چون نگاهم را به بالا دوختم، قصری همچون ابری سپید دیدم. گفتند: آن جایگاه توست. گفتم: الله به شما دو نفر برکت دهد، بگذارید وارد آن شوم. گفتند: اکنون نه، ولی قطعاً وارد آن خواهی شد. گفتم: از دیشب تاکنون شگفتی‌های بسیاری دیده‌ام، معنای همه این‌ها چیست؟ گفتند: تو را آگاه خواهیم کرد: اما آن مرد نخست که سرش با سنگ کوبیده می‌شد، کسی است که قرآن را می‌گیرد ولی آن را رها می‌کند و از نماز واجب می‌خوابد. و اما آن مرد که گوشه لب، بینی و چشمش پاره می‌شد، کسی است که صبح از خانه‌اش بیرون می‌آید و دروغی می‌گوید که به تمام آفاق می‌رسد. و آن مردان و زنان برهنه در بنایی مانند تنور، زناکاران مرد و زن هستند. و آن مردی که در رود شنا می‌کرد و سنگ در دهانش گذاشته می‌شد، رباخوار است. و آن مرد زشت‌منظر که نزد آتش بود و هیزم در آن می‌افکند و به گرد آن می‌دوید، مالک نگهبان جهنم است. و آن مرد بلندقد در باغ، ابراهیم علیه السلام است و کودکان گرداگرد او، هر کودکی است که بر فطرت مرده است.» برخی از مسلمانان پرسیدند: ای رسول خدا ﷺ! فرزندان مشرکان چطور؟ رسول خدا ﷺ فرمودند: «و فرزندان مشرکان نیز.» و افزودند: «دو همراهم گفتند: آن گروهی که نیمی زیبا و نیمی زشت بودند، کسانی هستند که عمل صالح و عمل بد را آمیختند، ولی الله از آنان درگذشت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این رؤیا درباره گناهان هشدار می‌دهد و بخشایش و پاداش الله را نشان می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
ربا

بهره یا سود ربویِ حرام در معاملات مالی.

فطرت

سرشت طبیعی‌ای که هر انسان بر اساس آن آفریده می‌شود.

باغ عدن

نامی برای بهشت، جایگاه جاودان مؤمنان.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک تأکید می‌کنند که این رؤیا هشداری جدی درباره کوتاهی در نمازهای واجب و عمل نکردن به قرآن، گسترش دروغ، زنا و ربا دربردارد. تصاویر، سنگینی این گناهان را نشان می‌دهند، اما مبنایی برای داوری درباره سرانجام نهایی شخصی معین نیستند. همچنین روشن می‌شود که کارهای نیک و بد ممکن است در کنار هم وجود داشته باشند و الله می‌تواند مردم را ببخشد. عالمان درباره بخش مربوط به کودکان در چارچوب متون گسترده‌تر درباره سرانجام نهایی آنان بحث کرده‌اند؛ این روایت آنان را در شمار اهل فطرت می‌آورد.

درس‌هایی برای امروز
  1. از نمازهای واجب خود مراقبت کن و برای خواندن و عمل کردن به قرآن وقت بگذار.
  2. پیش از بازفرستادن خبرها، آن‌ها را بررسی کن و از دروغ‌هایی که به دیگران آسیب می‌زنند دوری کن.
  3. احکام کسب‌وکار حلال را بیاموز و از ربا و زنا دوری کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.