Sahih al-Bukhari، حدیث 7089
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَحْفَوْهُ بِالْمَسْأَلَةِ، فَصَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الْمِنْبَرَ فَقَالَ " لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ بَيَّنْتُ لَكُمْ ". فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ يَمِينًا وَشِمَالاً، فَإِذَا كُلُّ رَجُلٍ رَأْسُهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي، فَأَنْشَأَ رَجُلٌ كَانَ إِذَا لاَحَى يُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي فَقَالَ " أَبُوكَ حُذَافَةُ ". ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً، نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا رَأَيْتُ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ، إِنَّهُ صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا دُونَ الْحَائِطِ ". قَالَ قَتَادَةُ يُذْكَرُ هَذَا الْحَدِيثُ عِنْدَ هَذِهِ الآيَةِ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ}
معاذ بن فضالة برای ما حدیث کرد، هشام از قتاده، و او از انس رضی الله عنه روایت کرد که گفت: مردم چنان پیامبر ﷺ را با پرسشهای پیدرپی تحت فشار قرار دادند که ایشان را به ستوه آوردند. سرانجام روزی پیامبر ﷺ بر منبر رفتند و فرمودند:
«از هیچ چیز از من نپرسید مگر آنکه برایتان روشن سازم.» پس من به راست و چپ نگریستم و دیدم هر مردی سر در گریبان خویش فرو برده و میگرید. آنگاه مردی برخاست که هرگاه با کسی مشاجره میکرد، او را به نام پدرش نمیخواندند (یعنی در نسب او تردید میکردند). او عرض کرد: «ای پیامبر خدا! پدر من کیست؟» ایشان فرمودند: «پدرت حذافه است.» سپس عمر رضی الله عنه برخاست و گفت: «به پروردگاری الله، به دین اسلام و به رسالت محمد ﷺ راضی و خرسندیم؛ از فتنههای ناگوار به الله پناه میبریم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «هرگز خیر و شری مانند امروز ندیدهام؛ همانا بهشت و دوزخ چنان در برابر من مجسم شدند که آنها را در کنار همین دیوار دیدم.» قتاده گوید: این حدیث در ذیل این آیه یادآوری میشود: {ای کسانی که ایمان آوردهاید، از چیزهایی نپرسید که اگر برای شما آشکار شود، شما را اندوهگین خواهد ساخت}.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ دربارهٔ پرسشهای زیانبار هشدار داد و آخرت را به یاد آورد.
در این روایت آمده است که مردم پرسشهای بسیاری از پیامبر ﷺ میکردند و ایشان در پاسخ بر منبر رفتند. قتاده این ماجرا را به آیهٔ ۱۰۱ سورهٔ مائده پیوند میدهد که دربارهٔ پرسش از اموری هشدار میدهد که ممکن است اندوه یا دشواری به بار آورند.
رویدادهای دشوار و سردرگمیهایی که ایمان و پایداری فرد را میآزمایند.
جایگاهی بلند در مسجد که امام از آن خطبه میخواند.
عالمان آیهٔ ۱۰۱ سورهٔ مائده را هشداری در برابر پرسشهای بیهوده یا دخالتجویانه میدانند که آشفتگی ایجاد میکنند یا به پاسخی دشوار و الزامآور میانجامند. این آیه پرسشهای صادقانه برای کسب دانش یا آموختن یک تکلیف را منع نمیکند. این رویداد همچنین میآموزد که مؤمن از خداوند در برابر آزمایشها پناه بخواهد و آخرت را پیش چشم داشته باشد.
- دانشی را بجویید که به شما در اطاعت از خداوند و انجام درست وظایف روزمرهتان کمک کند.
- از پرسشهای کنجکاوانه یا دخالتجویانهای که ممکن است دیگران را برنجانند یا بیدلیل آشفتگی ایجاد کنند بپرهیزید.
- در روزگار سردرگمی به خداوند پناه ببرید و آخرت را پیش چشم داشته باشید.
این روایت از انس نیز به پرسشهای فراوان از پیامبر ﷺ و پاسخ به پرسش دربارهٔ پدر یک شخص میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #7090 (Sahih)این روایت از انس، به نقل از قتاده، صورت تکمیلیِ خبر دادن از پاسخگویی به پرسشها را ارائه میدهد.
Sahih al-Bukhari · #7088 (Sahih)این روایت صحیح از همان کتاب به آزمایشها میپردازد و دعوت به درخواست پناه از خداوند را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.