Sahih al-Bukhari، حدیث 7154
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Anas ibn Malik
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، يَقُولُ لاِمْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ تَعْرِفِينَ فُلاَنَةَ قَالَتْ نَعَمْ. قَالَ فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهَا وَهْىَ تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ فَقَالَ " اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي ". فَقَالَتْ إِلَيْكَ عَنِّي، فَإِنَّكَ خِلْوٌ مِنْ مُصِيبَتِي. قَالَ فَجَاوَزَهَا وَمَضَى فَمَرَّ بِهَا رَجُلٌ فَقَالَ مَا قَالَ لَكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ مَا عَرَفْتُهُ قَالَ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَجَاءَتْ إِلَى بَابِهِ فَلَمْ تَجِدْ عَلَيْهِ بَوَّابًا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَرَفْتُكَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الصَّبْرَ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ ".
اسحاق برای ما حدیث کرد، عبدالصمد به ما خبر داد، شعبه برای ما حدیث کرد، ثابت بُنانی برای ما حدیث کرد، از انس بن مالک که به زنی از خانوادهاش گفت:
«آیا فلان زن را میشناسی؟» گفت: «بله.» گفت: «پیامبر ﷺ از کنار او گذشت در حالی که بر سر قبری میگریست، پس به او فرمود: “از الله پروا کن و صبر پیشه نما.” آن زن گفت: “از من دور شو، زیرا تو از مصیبت من بیخبری.” انس گفت: سپس پیامبر ﷺ از او گذشت و رفت. مردی از کنار آن زن عبور کرد و پرسید: “رسول الله ﷺ به تو چه فرمودند؟” گفت: “او را نشناختم.” آن مرد گفت: “او همان رسول الله ﷺ بود.” انس گفت: آنگاه آن زن به درب خانه پیامبر ﷺ آمد و نگهبانی نیافت، پس عرض کرد: “ای رسول الله! به الله سوگند، شما را نشناختم!” پیامبر ﷺ فرمودند: “همانا صبر در نخستین ضربه است.”
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
صبر واقعی بیش از همه در نخستین شوکِ فقدان آشکار میشود.
نخستین لحظه شدید که شخص بر اثر مصیبت یا فقدان دچار تکان میشود.
خدا را در نظر داشتن و کوشیدن برای رفتار به شیوهای که او را خشنود سازد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که صبر به معنای ممنوع بودن اندوه یا اشک ریختن نیست؛ بلکه یعنی شخص در موج نخست اندوه خویشتنداری کند و سخن یا رفتاری را برگزیند که موجب ناخشنودی خداوند نشود. سفارش پیامبر ﷺ برای راهنمایی بود، نه داوری سختگیرانه درباره سوگواری آن زن. مذاهب فقهی گریستن بر درگذشته را جایز میدانند، تا زمانی که با آیینهای ممنوع سوگواری، مانند شیون بلند یا اعتراض به تقدیر خداوند، همراه نباشد. عذرخواهی بعدی آن زن نیز نشان میدهد کسی که از شدت اندوه با بیادبی واکنش نشان داده است، میتواند توبه کند و طلب بخشش نماید.
- پس از فقدان، نخست زمانی برای آرام شدن به خود بدهید و از گفتن سخنانی که بعداً پشیمانتان میکند بپرهیزید.
- پیش از پند دادن به کسی که عمیقاً سوگوار است، با او همدردی کنید.
- اگر از روی اندوه با کسی بدرفتاری کردهاید، صادقانه عذرخواهی کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.