احکام · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7197

روایت‌شده توسط Abu Humaid as-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: احکام
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2عَبْدَةُ
  3. 3هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ ابْنَ الأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ، فَلَمَّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَاسَبَهُ قَالَ هَذَا الَّذِي لَكُمْ، وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَهَلاَّ جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَبَيْتِ أُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ، إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَ النَّاسَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ رِجَالاً مِنْكُمْ عَلَى أُمُورٍ مِمَّا وَلاَّنِي اللَّهُ، فَيَأْتِي أَحَدُكُمْ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَبَيْتِ أُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا، فَوَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا ـ قَالَ هِشَامٌ ـ بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلاَّ جَاءَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، أَلاَ فَلأَعْرِفَنَّ مَا جَاءَ اللَّهَ رَجُلٌ بِبَعِيرٍ لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بِبَقَرَةٍ لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةٍ تَيْعَرُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ‏"‏ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد به ما حدیث کرد، عبده به ما خبر داد، هشام بن عروه از پدرش و او از ابوحُمَید ساعدی روایت کردند که پیامبر ﷺ ابن‌الُتَبِیّه را مأمور جمع‌آوری زکات بنی‌سلیم نمود. چون نزد رسول خدا ﷺ بازگشت و با او حسابرسی شد، گفت:

«این‌ها برای شماست و این‌ها هدایایی است که به من داده شده است.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «اگر راست می‌گویی، چرا در خانه پدر و مادرت ننشستی تا ببینی آیا هدیه‌ای برایت می‌آورند یا خیر؟» سپس رسول خدا ﷺ برخاستند و برای مردم خطبه خواندند، الله را حمد و ثنا گفتند و سپس فرمودند: «اما بعد، من برخی از شما را بر اموری که الله به من واگذار کرده می‌گمارم، آنگاه یکی از شما می‌آید و می‌گوید: این برای شماست و این هدیه‌ای است که به من داده شده. اگر راستگو بود چرا در خانه پدر و مادرش نمی‌نشست تا هدیه‌اش به او برسد؟ سوگند به الله، هیچ‌یک از شما چیزی از آن را بدون حق برنمی‌دارد مگر اینکه روز قیامت در حالی که آن را بر دوش حمل می‌کند به دیدار الله خواهد رفت. آگاه باشید که حتماً خواهم شناخت مردی را که در پیشگاه الله حاضر شود در حالی که شتری دارد که نعره می‌کشد، یا گاوی دارد که بانگ می‌زند، یا گوسفندی دارد که بع‌بع می‌کند.» سپس هر دو دست خود را بالا بردند تا سفیدی زیر بغلشان را دیدم و فرمودند: «آگاه باشید! آیا رساندم؟»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

Een ambtenaar mag geen geschenk aannemen dat voortkomt uit zijn publieke functie.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ ابن‌اللُّتَبیّه را برای گردآوری زکات بنی‌سلیم منصوب کرد. او هنگام بازگشت، میان زکاتِ جمع‌آوری‌شده و اموالی که می‌گفت به‌عنوان هدیه دریافت کرده است تفاوت گذاشت؛ پیامبر ﷺ او را به‌خاطر این کار بازخواست کرد و در برابر مردم هشدار داد.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات

پرداخت واجبِ مالی که بر اساس احکام اسلامی به دریافت‌کنندگانِ واجد شرایط داده می‌شود.

پاسخ‌گویی

توضیح دربارهٔ منابع دریافت‌شده و مدیریت‌شده و امکان بررسی نحوهٔ استفادهٔ درست از آن‌ها.

أمّا بعد

عبارتی برای گذار در گفتار عربی، به‌معنای «اما بعد» یا «سپس».

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که هدایایی که یک کارگزار به‌سبب منصب خود دریافت می‌کند، لزوماً ملک شخصی او نیست. این پرسش که آیا او بدون داشتن آن منصب و در خانه نیز چنین هدیه‌ای می‌گرفت یا نه، پیوند آن را با منصب آشکار می‌کند. روایت همچنین بر لزوم نظارت، شفافیت و بازگرداندن اموالِ به‌ناحق به‌دست‌آمده تأکید دارد. مذاهب فقهی احکام دقیق هدایای دریافتیِ حاکمان و کارگزاران را در چارچوب مباحث گسترده‌ترِ اموال عمومی، تعارض منافع و مزایای نامشروع بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مزایایی را که به‌سبب شغلت دریافت می‌کنی اعلام و ثبت کن و آن‌ها را از دارایی شخصی جدا نگه دار.
  2. اگر دربارهٔ هدیه‌ای تردید داری، پیش از پذیرفتن آن از مدیر یا ناظرِ مستقل مشورت بگیر.
  3. بر اموال عمومی با دقت نظارت کن و آماده باش دربارهٔ آن‌ها شفاف و روشن پاسخ‌گو باشی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.