احکام · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 7219

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: احکام
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ خُطْبَةَ، عُمَرَ الآخِرَةَ حِينَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ، وَذَلِكَ الْغَدُ مِنْ يَوْمٍ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَشَهَّدَ وَأَبُو بَكْرٍ صَامِتٌ لاَ يَتَكَلَّمُ قَالَ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَعِيشَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَدْبُرَنَا ـ يُرِيدُ بِذَلِكَ أَنْ يَكُونَ آخِرَهُمْ ـ فَإِنْ يَكُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ جَعَلَ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ نُورًا تَهْتَدُونَ بِهِ بِمَا هَدَى اللَّهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَانِي اثْنَيْنِ، فَإِنَّهُ أَوْلَى الْمُسْلِمِينَ بِأُمُورِكُمْ، فَقُومُوا فَبَايِعُوهُ‏.‏ وَكَانَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ قَدْ بَايَعُوهُ قَبْلَ ذَلِكَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، وَكَانَتْ بَيْعَةُ الْعَامَّةِ عَلَى الْمِنْبَرِ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ لأَبِي بَكْرٍ يَوْمَئِذٍ اصْعَدِ الْمِنْبَرَ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى صَعِدَ الْمِنْبَرَ، فَبَايَعَهُ النَّاسُ عَامَّةً‏.‏

ترجمه

ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، هشام به ما خبر داد، از معمر، از زهری، انس بن مالک رضی الله عنه به من خبر داد که او خطبه دوم عمر را شنید هنگامی که فردای روز وفات پیامبر ﷺ بر منبر نشست. عمر تشهد خواند در حالی که ابوبکر ساکت بود و سخنی نمی‌گفت. عمر گفت:

«امیدوار بودم که رسول خدا ﷺ بیش از همه ما زنده بمانند — یعنی آخرین نفر باشند. اما اگر محمد ﷺ رحلت کرده است، همانا خدای تعالی در میان شما نوری قرار داده است که به وسیله آن هدایت می‌یابید، چنانکه خداوند محمد ﷺ را هدایت فرمود. و همانا ابوبکر، یار رسول خدا ﷺ و دومین نفر از دو تن در غار است؛ پس او سزاوارترین مسلمانان برای اداره امور شماست. بنابراین برخیزید و با او بیعت کنید.» گروهی پیش از آن در سقیفه بنی ساعده با او بیعت کرده بودند و بیعت عمومی بر روی منبر انجام شد. زهری از انس بن مالک روایت کرد: شنیدم که عمر در آن روز به ابوبکر گفت: «بر منبر بالا برو.» و پیوسته از او خواست تا اینکه بر منبر رفت و مردم همگی با او بیعت کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر پس از درگذشت پیامبر ﷺ مردم را به بیعت با ابوبکر فراخواند.

پیشینه و سبب بیان

این سخنرانی یک روز پس از درگذشت پیامبر ﷺ ایراد شد. گروهی در سقیفهٔ بنی‌ساعده با ابوبکر بیعت کرده بودند؛ بیعت عمومی پس از آن کنار منبر انجام شد.

توضیح واژه‌های دشوار
تشهد

گواهی ایمان که از جمله در آغاز یک سخنرانی رسمی بیان می‌شود.

بیعت

تعهدی علنی برای حمایت و فرمان‌برداری در چارچوب حکومتی مشروع.

دومینِ آن دو در غار

اشاره به ابوبکر، همراه پیامبر ﷺ در هجرت و در مدت اقامتشان در غار.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت اهمیت مشورت، موافقت عمومی و حفظ وحدت جامعه هنگام انتقال زمامداری را برداشت کرده‌اند. عمر به همراهی نزدیک ابوبکر با پیامبر ﷺ و شایستگی او برای رهبری مسلمانان اشاره کرد. این روایت بیعت تاریخی را توصیف می‌کند، اما به‌تنهایی رویه‌ای کلی برای تعیین جانشین در همهٔ زمان‌ها مقرر نمی‌کند؛ مذاهب فقهی زمامداری و فرمان‌برداری را در چارچوب قواعد گسترده‌تری دربارهٔ عدالت و مصلحت جامعه بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در تغییرات رهبری، از توافق‌های مشروع و مورد حمایت جمعی پشتیبانی کنید و از تفرقه بپرهیزید.
  2. هنگام واگذاری مسئولیت در جامعه، شایستگی و خدمت‌گزاری را ارج نهید.
  3. برای حفظ همبستگی مردم در دوره‌ای دشوار، روشن و محترمانه ارتباط برقرار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.