Sahih al-Bukhari، حدیث 7239
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، قَالَ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْعِشَاءِ فَخَرَجَ عُمَرُ فَقَالَ الصَّلاَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَقَدَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ، فَخَرَجَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ يَقُولُ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي ـ أَوْ عَلَى النَّاسِ، وَقَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا، عَلَى أُمَّتِي ـ لأَمَرْتُهُمْ بِالصَّلاَةِ هَذِهِ السَّاعَةَ ". قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَخَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَذِهِ الصَّلاَةَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَقَدَ النِّسَاءُ وَالْوِلْدَانُ. فَخَرَجَ وَهْوَ يَمْسَحُ الْمَاءَ عَنْ شِقِّهِ يَقُولُ " إِنَّهُ لَلْوَقْتُ، لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي ". وَقَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَطَاءٌ لَيْسَ فِيهِ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ رَأْسُهُ يَقْطُرُ. وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ يَمْسَحُ الْمَاءَ عَنْ شِقِّهِ. وَقَالَ عَمْرٌو لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي. وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ إِنَّهُ لَلْوَقْتُ، لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
علی به ما حدیث کرد، سفیان به ما حدیث کرد، عمرو گفت: عطاء به ما حدیث کرد و گفت: پیامبر ﷺ یکشب نماز عشا را به تأخیر انداختند. عمر بیرون آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا ﷺ! نماز! زنان و کودکان خوابیدهاند.» سپس پیامبر ﷺ در حالی که از سر مبارکشان آب میچکید بیرون آمدند و فرمودند: «اگر بیم آن نداشتم که بر امتم — یا بر مردم، و سفیان نیز گفته است: بر امتم — دشوار شود، قطعاً آنان را به خواندن نماز در همین ساعت فرمان میدادم.» ابن جریج از عطاء، و او از ابن عباس روایت کرده است: پیامبر ﷺ این نماز را به تأخیر انداختند، عمر آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! زنان و کودکان خوابیدهاند.» پس ایشان در حالی که آب را از پهلوی خود پاک میکردند بیرون آمدند و فرمودند: «بهراستی که این همان وقت آن است، اگر بیم آن نداشتم که بر امتم دشوار شود.» عمرو گفت: عطاء به ما حدیث کرد که در روایتش نام ابن عباس نیست. عمرو گفت: «از سرشان آب میچکید.» و ابن جریج گفت: «آب را از پهلوی خود پاک میکردند.» عمرو گفت: «اگر بیم آن نداشتم که بر امتم دشوار شود.» و ابن جریج گفت: «بهراستی که این همان وقت آن است، اگر بیم آن نداشتم که بر امتم دشوار شود.» ابراهیم بن منذر گفت: معن به ما حدیث کرد، محمد بن مسلم برایم حدیث کرد، از عمرو، از عطاء، از ابن عباس، از پیامبر ﷺ.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
De Profeet ﷺ stelde het Ishaa-gebed uit om zijn gemeenschap niet te belasten.
عمر به پیامبر ﷺ یادآوری کرد که زنان و کودکان، در حالی که نماز عشاء به تأخیر افتاده بود، به خواب رفتهاند. پیامبر ﷺ بیرون آمد و توضیح داد که از روی دلسوزی برای امت، نماز را در آن ساعت دیرهنگام واجب نکرده است.
نماز واجب شب که پس از از بین رفتن شفق آغاز میشود.
یک تکلیف یا شیوهٔ عمل را چنان دشوار کردن که مردم بیدلیل به مشقت بیفتند.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که بهتأخیر انداختن نماز عشاء تا ساعتی دیرتر از شب میتواند فضیلت داشته باشد، به شرط آنکه حاضران را به زحمت نیندازد و نماز در وقت مقرر خود خوانده شود. سخنان پیامبر ﷺ همچنین نشان میدهد که آسانگیری و مهربانی با امت اهمیت فراوان دارد. مذاهب فقهی امکان تأخیر را میپذیرند؛ اما ترجیح دقیق و شرایط آن در هر مذهب متفاوت است و از جمله به وضعیت جامعه بستگی دارد.
- هنگام برنامهریزی برای نماز جماعت، شرایط زنان، کودکان و دیگر حاضران را در نظر بگیرید.
- نماز را چنان به تأخیر نیندازید که مردم نتوانند آن را در وقت مقرر بهجا آورند.
- در راهنمایی دینی، روشی معتبر و عملی را برگزینید که مردم را بیدلیل به زحمت نیندازد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.