Sahih al-Bukhari، حدیث 7366
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا حُضِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ قَالَ " هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ". قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمُ الْقُرْآنُ، فَحَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ. وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ وَاخْتَصَمُوا، فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ. وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ، فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغَطَ وَالاِخْتِلاَفَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قُومُوا عَنِّي ". قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنِ اخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ.
ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، هشام به ما خبر داد، از معمر، از زهری، از عبیدالله بن عبدالله، از ابن عباس که گفت: چون زمان رحلت پیامبر ﷺ فرا رسید — در حالی که مردانی در خانه بودند و عمر بن خطاب نیز میان آنان بود — پیامبر ﷺ فرمودند:
«بیایید تا نوشتهای برایتان بنویسم که پس از آن هرگز گمراه نشوید.» عمر گفت: «درد بر پیامبر ﷺ غلبه کرده است و قرآن نزد شماست؛ کتاب خدا برای ما بس است.» سپس اهل خانه دچار اختلاف و مشاجره شدند. برخی گفتند: «وسایل نوشتن بیاورید تا رسول خدا ﷺ نوشتهای برایتان بنویسد که پس از آن گمراه نشوید،» و برخی همان سخن عمر را گفتند. چون سروصدا و اختلاف نزد پیامبر ﷺ زیاد شد، ایشان فرمودند: «از نزد من برخیزید و بروید.» عبیدالله میگوید: ابن عباس همواره میگفت که بزرگترین مصیبت این بود که اختلاف و سروصدای آنان مانع شد تا رسول خدا ﷺ آن نوشته را برایشان بنویسد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ میخواست نوشتهای بهجا بگذارد که جامعه را از گمراهی حفظ کند.
این رویداد در آخرین بیماری پیامبر ﷺ رخ داد؛ آنگاه که در حضور صحابه درخواست نوشتافزار کرد.
سندی که پیامبر ﷺ میخواست برای حاضران نوشته شود.
از راهنمایی درست منحرف شدن.
قرآن.
عالمان تأکید میکنند که قرآن بنیاد هدایت است و سنت قرآن را توضیح میدهد و تکمیل میکند. این روایت از اختلافی دردناک در آخرین بیماری پیامبر ﷺ سخن میگوید؛ اما مجوزی برای اتهام زدن یا اهانت به صحابه نیست. شارحان کلاسیک اشاره میکنند که پیامبر ﷺ سرانجام از حاضران خواست بیرون بروند و محتوای نوشتهای که نوشته نشد در این متن ذکر نشده است.
- هنگام بروز اختلاف، بهویژه در شرایط آسیبپذیر، آرامش و احترام را حفظ کنید.
- تصمیمهای دینی را بر قرآن و سنت معتبر استوار کنید و برای تفسیر به عالمان متخصص مراجعه کنید.
- دربارهٔ صحابه با دقت سخن بگویید و نتیجههایی نگیرید که خود متن بیان نکرده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.