Sahih al-Bukhari، حدیث 7447
روایتشده توسط Abu Bakrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّىآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3أَيُّوبُ
- 4مُحَمَّدٍ
- 5ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ
- 6أَبِي بَكْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الزَّمَانُ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا، مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ثَلاَثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعَدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ، وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ، أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ يُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ " أَلَيْسَ ذَا الْحَجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ " أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ ـ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَأَعْرَاضَكُمْ ـ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ، أَلاَ فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلاَّلاً، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ، أَلاَ لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ ". فَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ".
محمد بن مثَنّی به ما حدیث کرد، عبدالوهاب به ما حدیث کرد، ایوب به ما حدیث کرد، از محمد، از ابن ابیبکره، از ابیبکره، از پیامبر ﷺ که فرمودند:
«زمان به همان حالتی بازگشته است که در روز آفرینش آسمانها و زمین داشت. سال دوازده ماه است که چهار ماه آن حرام (محترم) هستند؛ سه ماه پیوسته: ذوالقعده، ذوالحجه و محرم، و رجب مُضَر که میان جمادی و شعبان قرار دارد. این کدام ماه است؟» گفتیم: «الله و رسول او داناترند.» سپس سکوت کردند تا جایی که گمان بردیم شاید آن را به نامی غیر از نام اصلیاش بخوانند. آنگاه فرمودند: «آیا این ذوالحجه نیست؟» گفتیم: «بله.» پرسیدند: «این کدام شهر است؟» گفتیم: «الله و رسول او داناترند.» باز سکوت کردند تا گمان کردیم شاید آن را به نامی دیگر بخوانند. سپس فرمودند: «آیا این همان شهر (حرام/مکه) نیست؟» گفتیم: «بله.» پرسیدند: «پس امروز چه روزی است؟» گفتیم: «الله و رسول او داناترند.» دوباره سکوت کردند تا گمان بردیم شاید آن را به نامی دیگر بخوانند. آنگاه فرمودند: «آیا این روز نحر (قربانی) نیست؟» گفتیم: «بله.» سپس فرمودند: «همانا خونهایتان و اموالتان ـ (محمد میگوید: و گمان کنم فرمودند: و آبرویتان) ـ بر شما حرام و محترم است، همچون حرمت این روزتان در این شهرتان و در این ماهتان. و به زودی پروردگارتان را ملاقات خواهید کرد و او از اعمال شما خواهد پرسید. آگاه باشید! پس از من به گمراهی بازنگردید که گردن یکدیگر را بزنید. آگاه باشید! حاضران باید این پیام را به غایبان برسانند، زیرا چه بسا کسی که پیام به او رسیده، بهتر از برخی شنوندگان حاضر آن را دریابد.» و هرگاه محمد این حدیث را ذکر میکرد، میگفت: «پیامبر ﷺ راست فرمود.» سپس پیامبر ﷺ افزودند: «آگاه باشید! آیا رساندم؟ آگاه باشید! آیا رساندم؟»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
جان، مال و آبرو محترم و مصوناند؛ پیام را به دیگران برسانید.
چهار ماهی که خداوند برایشان حرمت ویژهای قرار داده است: ذوالقعده، ذوالحجه، محرم و رجب.
دهم ذوالحجه؛ روزی که مسلمانان در موسم حج قربانی میکنند.
دعوت به انتقال دانش معتبر به کسانی که خود پیام را نشنیدهاند.
عالمان کلاسیک از این روایت برداشت کردهاند که جان، مال و آبروی مردم باید محفوظ بماند و درگیری و خونریزی میان آنان حرام است. تشبیه این حرمت به حرمت روز، شهر و ماه مقدس، اهمیت این حفاظت را برجسته میکند. همزمان، سفارش به انتقال دانش نشان میدهد که شنونده میتواند پیام را با دقت به دیگران برساند؛ چهبسا گیرنده آن را بهتر درک و به خاطر بسپارد. بخش مربوط به دوازده ماه نیز ترتیب مقرر سال و جایگاه ویژهٔ چهار ماه حرام را تأیید میکند.
- از جان، مال و آبروی دیگران محافظت کنید، حتی اگر اختلافی شدت بگیرد.
- پیش از انتقال اطلاعات دینی به دیگران، آن را با دقت بررسی کنید.
- به یاد داشته باشید که در روز قیامت دربارهٔ اعمالتان پاسخگو خواهید بود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.